Fijian
English Chinese Simplified Chinese Traditional French German Portuguese Spanish Russian Japanese Korean Arabic Irish Greek Turkish Italian Danish Romanian Indonesian Czech Afrikaans Swedish Polish Basque Catalan Esperanto Hindi Lao Albanian Amharic Armenian Azerbaijani Belarusian Bengali Bosnian Bulgarian Cebuano Chichewa Corsican Croatian Dutch Estonian Filipino Finnish Frisian Galician Georgian Gujarati Haitian Hausa Hawaiian Hebrew Hmong Hungarian Icelandic Igbo Javanese Kannada Kazakh Khmer Kurdish Kyrgyz Latin Latvian Lithuanian Luxembou.. Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Maori Marathi Mongolian Burmese Nepali Norwegian Pashto Persian Punjabi Serbian Sesotho Sinhala Slovak Slovenian Somali Samoan Scots Gaelic Shona Sindhi Sundanese Swahili Tajik Tamil Telugu Thai Ukrainian Urdu Uzbek Vietnamese Welsh Xhosa Yiddish Yoruba Zulu Kinyarwanda Tatar Oriya Turkmen Uyghur Abkhaz Acehnese Acholi Alur Assamese Awadish Aymara Balinese Bambara Bashkir Batak Karo Bataximau Longong Batak Toba Pemba Betawi Bhojpuri Bicol Breton Buryat Cantonese Chuvash Crimean Tatar Sewing Divi Dogra Doumbe Dzongkha Ewe Fijian Fula Ga Ganda (Luganda) Guarani Hakachin Hiligaynon Hunsrück Iloko Pampanga Kiga Kituba Konkani Kryo Kurdish (Sorani) Latgale Ligurian Limburgish Lingala Lombard Luo Maithili Makassar Malay (Jawi) Steppe Mari Meitei (Manipuri) Minan Mizo Ndebele (Southern) Nepali (Newari) Northern Sotho (Sepéti) Nuer Occitan Oromo Pangasinan Papiamento Punjabi (Shamuki) Quechua Romani Rundi Blood Sanskrit Seychellois Creole Shan Sicilian Silesian Swati Tetum Tigrinya Tsonga Tswana Twi (Akan) Yucatec Maya
Leave Your Message

Na cava na vua ni ivalu vakailavo ni USA kei Jaina?

2025

(Tabaki tale mai na itukutuku vakamatanitu ni Mekasini ni ilavo ni Tokalau, mai vei Yan Ansheng, na ivukevuke ni jeameni ni isoqosoqo ni itukutuku ni itukutuku ni Hong Kong.)

Me tekivu mai na 2025, na ivalu ni veivoli ni Sino-Amerika sa vakalevutaki tale, kei na qito ena vanua ni ivakacavacava, tekinolaji, kei na jeni ni cakacaka e vakaraitaka e dua na ivakarau ni veivala e vuqa na kena iwalewale. Na yasana e rua erau sa tekivuna na veivala kaukauwa wavolita na veivanua bibi me vaka na semiconductors, motoka vou ni kaukauwa, kei na teitei. Ena ika 2 ni Epereli, 2025, a kacivaka na matanitu o Amerika ni na vakatauca e dua na "ivakacavacava veisautaki" ena iyaya ni Jaina e vakau ki Amerika, kei na dua na ivakacavacava ni 34%. Ni cokovata kei na 20% na ivakacavacava mai na 2018, na ivakacavacava raraba e yacova yani na 54%. E sega ni vinaka cake sara o Jaina. Ena ika 4 ni Epereli, a vakacuruma vakatotolo o Jaina e dua na lawatu ni ivakacavacava ni "34% ki na 34%", ka vakatabuya e dua na ivakacavacava ni 34% ena veika kece e kau mai Amerika, ka oka kina na iyaya ni teitei, kaukauwa, motoka kei na veivanua tale eso. Ena gauna vata oqori, sa okati Jaina e 16 na kabani ni Amerika ena lisi ni lewa ni vakau, vakatabui na vakau ni iyaya e vakayagataki ruarua vei ira; ka okati kina e 11 na kabani ena lisi ni kabani sega ni nuitaki, ka vakatabui ira me ra vakaitavi ena cakacaka ni vakacuru ilavo kei na vakau iyaya kei Jaina. Me kena ikuri, sa vakadaroya o Jaina na veivakadonui ni vakau ni 6 na kabani ni Amerika me baleta na iyaya ni teitei ki Jaina, ka vakayacora na kena lewa na vakau ena veimama kei na bibi ni iyaya e sega ni dau kune vakalevu.

Mai na iotioti ni rauni ni ivalu ni veivoli ni Sino-Amerika, eda rawa ni raica ni sa kaukauwa tikoga na veivakacacani nei Jaina. O koya gona, o cei ena qaqa ena ivalu ni bula vakailavo ni Sino-Amerika ena kena itinitini? E sega ni dredre me da rawata e dua na itinitini ena kena dikevi na veisisivi vakailavo ni Sino-Amerika me tekivu mai na 2018.

E vakacava na levu ni kena revurevu e Amerika na ivalu ni veivoli?

Ena 2018, na matanitu o Trump, na peresitedi ni Amerika ena gauna oya, a tekivuna e dua na ivalu ni veivoli me baleti Jaina, ka yaco me kaukauwa cake sara ena gauna ni veiliutaki nei Biden. Ia, ni oti e vitu na yabaki, e sega walega ni rawata o Amerika na nona inaki e namaki, ia e sotava talega na lusi levu, leqa, ka vakaraitaka na nona buto luvawale. Na ivalu ni veivoli ni Amerika e vakaiyalayala na veivakacacani ki Jaina, ia na veivakacacani ki Amerika vakataki koya e sa sivia sara na nodra namaka na lewe i Amerika, ka sa vakaraitaki vakatabakidua ena veitikina oqo.

Kena imatai, era sotava na daunipolitiki ni Merika e dua na leqa levu e sega ni bau yaco vakadua. Ena loma taucoko ni ivalu ni veivoli, sa vinaka cake raraba na veivoli mai Jaina ki vanua tani, ka rawa ni tukuni ni levu cake na ivalu, na kaukauwa cake. Vakavo ga na kena revurevu taumada ni ivalu ni veivoli ena veika e vakau yani ki vanuatani, na lawa ni veivakadeitaki ni veivoli mai vanua tani nei Jaina e sa vakaitavi ena dua na gauna lekaleka sara. Ena kena vakaukauwataki na veiwekani kei na veisau kei na veivanua kei na iwalewale me vaka na RCEP, na Belt kei na Gaunisala Initiative, kei na veimatanitu BRICS, sa totolo sara na kena vakavinakataki o Jaina na lalaga ena kena sa lutu sobu tiko na veivoli kei Amerika, ka sa toso tikoga ki liu ena sala kecega, ka tubu tikoga na veivoli mai vanua tani ena veiyabaki. E vakaraitaka na itukutuku vakamatanitu ni na yacova yani na 25 na trillion na yuan na ivoli mai Jaina ena 2024, ka na sivia na 1 na trillion na dola ni Amerika na kena isau ni veivoli, ka sega walega ni levu duadua ena ivoli mai Jaina, ia e levu duadua talega ena veivoli e vuravura. Ena ivalu ni veivoli oqo, ena dua na yasana, era raica na kai Amerika na nodra itutu ena wasei ni veivoli ni vanua tani nei Jaina ni sa lutu totolo sara. Ena yasana adua, nira raica ni sa tubu tiko na veivoli mai Jaina mai vanua tani, era veilecayaki na daunipolitiki ni Merika, qai sega ni vakatauvatani rawa na nodra lomaocaoca kei na veivakacacani era sotava.

Kena ikarua, sa dreti cake na i sau ni yaya e Amerika ka sa dredre me vakalailaitaki, ka sa vakaleqai ira sara vakalevu na lewe i Amerika. Na ivalu ni veivoli a tekivuna o Trump kei na nona isosomi o Biden me baleti Jaina a tekivutaki ena ituvaki ni lailai ni veisosomitaki ni bisinisi e Amerika. Dina ga ni sa tokona vakaukauwa o Amerika na buli kei na buli iyaya ni Mexico, Idia, Vietnam kei na veimatanitu tale eso me rawa ni sosomitaka na iyaya ni Jaina, na veitiki bibi ni bisinisi ni buli iyaya ena veimatanitu oqo e vakararavi vakalevu ena kena vakarautaki na jeni ni bisinisi ni Jaina. Na kena dina, na vakanuinui nei Amerika me baleta na veisautaki ni volivolitaki mai Idia, Vietnam kei Mexico sa cala sara na kena vakasamataki. E sega ni vakaleqai vakalevu na veiqaravi ni bisinisi e Jaina ena ivalu ni veivoli e tekivuna o Amerika. Kena veibasai, na ivakacavacava e vakatura o Amerika vakadodonu ka sega ni vakadodonu ki na veika e vakau mai Jaina e sa vakadewataki vakalevu vei ira na dauvolivoli ni Amerika, ka sa yaco me dua vei ira na vuna levu ni tubu ni sau ni yaya e Amerika. Me tekivu mai na gauna e tekivuna kina na matanitu o Trump e dua na ivalu ni veivoli kei Jaina, vakabibi mai na gauna e tekivu kina na matedewa na COVID-19, sa tubu tikoga na i sau ni yaya e Amerika, ka sa sau levu sara na ka kecega. Dina ga ni sa taura na matanitu o Amerika na iwalewale ni veivakabulabulataki vakaitamera me vaka na tubu levu, na iwiliwili ni tubu ni sau e sega vakadua ni yacova na takete ni kena lewai. Era kudruvaka vakalevu na lewe i Amerika, ka sega ni mudu na veimataqali veibeitaki kei na veivakacacani ki na matanitu o Amerika. Na vua oqo e sega ni namaka na matanitu o Amerika.

guerra comercial 3.png

Kena ikatolu, sa vakaraitaki na malumalumu ni kabani ni buli iyaya e Merika, qai malumalumu tale ga na cala ni kabani ni buli iyaya. E dua na inaki ni matanitu o Amerika me tekivuna e dua na ivalu ni veivoli oya me dreta lesu tale mai na kabani ni buli iyaya ki Amerika ka me kaukauwa tale na kabani ni buli iyaya ni Amerika. Ia, e yaco na kena veibasai. Ni vakalewai mai na veika e rawati ena voleka ni vitu na yabaki mai na gauna e tekivuna kina o Amerika na ivalu ni veivoli, e sega walega ni sega ni lesu tale ki Amerika na kabani ni buli iyaya, ia e sa vakaleqai talega na isema taumada ni bisinisi ni Amerika. Na ivakarau ni veiwasei ni veivakatorocaketaki ni veivakatorocaketaki ni vuravura raraba ka a tara taumada na kabani ni Amerika sa vakaleqai. Na kena kunei na veimataqali dauvolivoli e dau taura na gauna ka sega ni rawa ni rawata na vinaka kei na isau ni veiqaravi taumada. Kuria, na sega ni vakadeitaki e kauta mai na ivalu ni veivoli e sa vakavuna talega e vuqa na kabani ni Amerika me ra lomalomarua ena nodra vakatulewa me vaka na vakatubuilavo kei na vakarabailevutaki, ka tara na veivakatorocaketaki tudei balavu ni veiqaravi ni veiqaravi. Me kena ivakaraitaki, e vuqa na kabani ni Amerika era vakararavi vakalevu ena imports mai Jaina me baleta na iyaya ni cakacaka, veitiki, etc. Taura na bisinisi ni iyaya vakalivaliva me ivakaraitaki. Jaina e dau bulia vakalevu e vuqa na iyaya vakalivaliva. Na ivalu ni veivoli e vakadredretaka vei ira na kabani ni Amerika veiwekani me ra rawata na iyaya tudei, vakalevutaka na isau ka vakaleqa na toso ni buli iyaya. Apple, me kena ivakaraitaki, e sotava tiko e dua na lailai ni iyaya ni veitiki. Na ivalu ni veivoli e sa vakataotaka na kena kau mai na kabani ni buli iyaya ni vanua e Amerika, ka sa vakaraitaka tale na hollowing mai na kabani ni buli iyaya ni Amerika ena ituvatuva ni ivalu ni veivoli.

Kena ikava, sa vakayalia kece o Amerika na nona veivakadonui ena veitalanoa kei Jaina ka sa vakalevutaki tikoga na nona sega ni vakaitavi. Me tekivu mai na gauna e lewena kina o Jaina na WTO ena 2001, sa dau vakayagataka o Amerika na ka e vakatokai na sega ni veiraurau ena veivoli ni Sino-Amerika me vakayagataka na veivakadonui vei Jaina, ka vakasaurarataki Jaina me veivakalolomataki ka cakava na veivakadonui ena vuqa na vanua, me vaka na kena kerei na vakavinavinakataki ni RMB ka kerei Jaina sara mada ga me vukei Amerika me vakaotia na leqa vakailavo. Ia, ena veigauna sa oti, e dau rogo levu na veivakadonui nei Amerika ia e sega ni yaga, ka vakaiyalayala na veivakadonui dina, ka levu sara na veika e rawata o Amerika mai Jaina. Ia, ena 2018, na matanitu o Trump a musuka vakaoti na draunilolo ni matanitu o Amerika ka taura na iwalewale ni veivakasaurarataki ni veivoli vakaitamera sega ni vakatauvatani rawa me baleti Jaina, ka saga me tarova na veivakatorocaketaki ni bisinisi ni Jaina ena veivoli. Ni oti na ivalu ni veivoli, na matanitu o Trump kei na kena isosomi, na matanitu o Biden, a tekivuna talega e dua na ivalu ni tekinolaji kei na dua na ivalu vakailavo vei Jaina, ka vakamuria ka vakataotaka na kabani ni tekinolaji ni Jaina e vuravura raraba. Me yacova mai oqo, na iwalewale ni kena tarovi o Amerika me baleti Jaina e rawa ni tukuni ni sega ni dodonu, ka sa vakatagitaki na kadi ni trump. E sega ni dua na ilavo ni veidinadinati e vo. Ena kena itinitini, na veivakacacani kei na veivakaleqai duadua ga e rawa ni cakava o Amerika vei Jaina sai koya na veivakacacani ni vakasama ni lewenivanua kei na veivakatevoro, ia era sa wali talega yadua ena lawa ni visa-galala ni Jaina. Ia oqo, ni oti e sivia e vitu na yabaki ni ivalu ni veivoli, ivalu ni tekinolaji, ivalu vakailavo, kei na ivalu ni vakasama ni lewenivanua, sa qai kunea vakasauri na matanitu o Amerika ni sa lako tani mai na nona dau vakaitavi ena nona dau vakaitavi ena gauna e sotava kina o Jaina.

E vakacava na levu ni kena revurevu na ivalu ni tekinolaji e Amerika?

Ena 2018, ni oti na kena tekivuna na matanitu o Amerika e dua na ivalu ni veivoli kei Jaina, a tekivuna sara e dua na ivalu ni tekinolaji ka duavata kei ira na nona itokani me ra tarova na kabani ni tekinolaji ni Jaina e vuravura raraba. Na ivalu ni tekinolaji e tekivuna o Amerika vei Jaina e sa sivia e ono na yabaki na kena dede, ka sa toso tikoga, ia e sega ni cegu na totolo ni kena vakatorocaketaki na tekinolaji nei Jaina, ia sa totolo tikoga ka totolo sara. Kena veibasai, na kena vakatorocaketaki na tekinolaji vakataki koya o Amerika e sa vakaleqai vakalevu.

Kena imatai, sa vakamalumalumutaki na nona rawa-ka vakatekinoloji o Merika. Ena vuku ni veivakatabui e vakayacora o Amerika vei Jaina, e sega ni rawa ni rau veitaratara na matanitu e rua oqo ena veika vakasaenisi kei na tekinolaji. Ena dua na yasana, sa vakauqeta na rawa ni veivakavoui kei na bisinisi ni matanitu kei na kabani ni Jaina, ka cakava na veivakatorocaketaki lelevu ena veivakavoui ni tekinolaji ni Jaina ena veitiki kecega. Ena yasana kadua, e sa lusi tiko o Amerika ena kena sa totolo sara na toso ni tekinolaji nei Jaina. Ena 20 na yabaki sa oti, e voleka ni veika kece e tu vei Amerika ena veika vakatekinoloji mai Jaina, ia nikua, sa rawata o Jaina na totolo ni kena rawati ka sivia sara mada ga o Amerika ena levu na vanua ni veivakatorocaketaki vakatekinoloji. Nikua, vakavo ga e vica na vanua ni sporadic cecere, e se maroroya tikoga o Amerika na kena vinaka, ka voleka ni veitiki kece tale eso era sa vesuki tu ena tekinolaji ni Jaina. E sega walega ni sega ni rawa vei Amerika me vakatauvatani kei Jaina ena veivanua me vaka na sitimanivanua totolo, tara waqa, livaliva, kei na motoka vou ni kaukauwa, ia na vanua sara mada ga ni waqavuka, ka sa dokadoka duadua kina o Amerika e vuravura, sa sivia o Jaina. Ena vanua ni chip e dau liutaka tiko kina o Amerika, vakavo ga e vica na chips cecere ka se tiko ga kina e dua na kena yaga, eso tale na bisinisi kei na makete ni chip ena lomadonu kei na lailai e voleka ni lewa o Jaina. O koya mada ga na Boston Dynamics, ka sa vakatorocaketaka tiko na koli robot ena vicasagavulu na yabaki, sa sivia sara ga na Tekinolaji ni Yushu mai Jaina. Jaina kei Amerika erau sa vakaitavi tiko ena dua na tug-ni-ivalu ena vanua ni vuku vakatamata, ia ena kena basika mai na DeepSeek, na ituvaki e sa veisau tiko ena dua na sala e sa vakalevutaki tikoga na kena vinaka vei Jaina.

Kena ikarua, sa qai laurai ga vakalevu na nodra yali na taledi vakasaenisi kei na tekinolaji e Merika. Me vaka eda sa kila kece, na rawaka ni Amerika e baleta na kena sa yaco o Amerika me dua na vanua ni vakawaicalataka na taledi e vuravura raraba ena loma ni 100 na yabaki sa oti. Era sa toki mai ki Amerika na taledi mai na veiyasai vuravura ka ra sa veivuke vakalevu ena kena vakatorocaketaki na saenitisi kei na tekinolaji ni Amerika. Ena kedra maliwa, na gonevuli ni Jaina, saenitisi ni Jaina-Amerika, kei na vakadidike vakatekinoloji ni Jaina-Amerika era sa vakayacora na kena vinaka duadua ka ra sa vanguard ni mataivalu ni saenitisi kei na tekinolaji ni Amerika. Ia, ena vica na yabaki sa oti, sa qai kaukaua ga na veivala vakapolitiki e Merika, sa veilecayaki sara vakalevu na lewenivanua, sa qai kaukaua ga na veicati vakamatanitu. Vakabibi, o ira na tamata era cavutu mai na Jaina, oka kina na gonevuli ni Jaina, na dauvakadidike ni Jaina kei na Jaina-Amerika, era sa vakaduiduitaki vakalevu cake e Amerika. Na cava tale, me rawa ni musuki laivi na sala ni veisau vakasaenisi kei na tekinolaji ena kedrau maliwa o Jaina kei Amerika, era sega walega ni vakatabuya na daunipolitiki ni Amerika na kena vakau na tekinolaji ni Amerika ki Jaina, ia era sa vakatabuya talega na veisau ni taledi ena kedrau maliwa o Jaina kei Amerika. Na matanitu o Amerika e sa vakasaurarataki ira talega vakatabakidua na gonevuli ni Jaina, Jaina kei na Jaina-Amerika saenitisi kei na idinia kei na itukutuku ni Jaina, sega walega ni tarova na nodra sala ni veivakatorocaketaki ka vakatabui ira mai na nodra taura na itutu bibi ena matanitu o Amerika kei na kabani, ia e vakatabui talega na nodra vuli kei na cakacaka e Amerika. Eso na saenitisi kei na idinia majors vakatabui vakamatata na gonevuli kei na itukutuku ni Jaina mai na vuli, ka vuqa na vakadidike bibi vakasaenisi kei na itutu vakacakacaka kei na veisoqosoqo e sega ni dolavi vei ira na gonevuli ni Jaina kei na Jaina kei na Jaina-Amerika. Era sa leqataka tikoga na gonevuli ni Jaina kei ira na kai Jaina kei na kai Jaina-Amerika na nodra vuli, cakacaka kei na bula e Amerika. Ena veiyabaki sa oti, sa levu cake tikoga na gonevuli ni Jaina kei na saenitisi kei na tamata cakacaka vakatekinoloji ni Jaina kei na Jaina-Amerika era sa digitaka me ra biuti Amerika ka lako ki na veiyasai vuravura kecega. Ena kedra maliwa, eso na saenitisi era digitaka mera lesu tale i Jaina mera qarava na nodra vanua tinadra. Me kena ivakaraitaki, o Parofesa Yin Zhiyao, na jeameni kei na peresitedi ni Shanghai toso ki liu ni iyaya ni cakacaka Co. era a vakatorocaketaka na gonevuli ni Jaina, ka 80% ki na 90% ni taledi oqo era sa lesu tale ki Jaina ka vakaitavi bibi ena veimataqali tabana. Na kena laurai vakalailai na lepate taucoko, na ivakaraitaki e cavuta o Jeameni Yin Zhiyao e vakaraitaka ga na ituvaki ni kena yali na taledi e Amerika. Me vaka na itukutuku mai na Univesiti ni Stanford e Amerika, na iwiliwili ni saenitisi ni Jaina era biuti Amerika sa tubu tikoga mai na 900 ki na 2,621 ena maliwa ni 2010 kei na 2021. E dua na vakadidike mai na tabana ni itukutuku ni Amerika e vakaraitaka ni ena kedra maliwa e sivia na 1,300 na saenitisi ni Jaina, 61% vei ira era se vinakata tikoga na Amerika le. E laurai ena itukutuku ni dina ga ni se tiko ga e Amerika na iwiliwili levu duadua ni saenitisi cecere e vuravura, ia e sa qai ca ga na kena iwiliwili, ka sa toso vata tiko kei Amerika na iwiliwili ni saenitisi cecere e vuravura e taukena o Jaina.

guerra comercial 4.png

Kena ikatolu, na tabana ni tekinolaji ni Amerika e vakatabui sara vakalevu mai na matanitu o Amerika. Ni bera ni tekivutaka na Amerika e dua na ivalu ni tekinolaji me baleti Jaina, na wasei ni cakacaka ena kedrau maliwa o Jaina kei Amerika ena vanua ni chip e matata sara, oya, na Amerika e nona itavi na kena droinitaki ka buli na iyaya ni chip, ka vakarautaka o Jaina na makete ni dauvolivoli levu duadua e vuravura me baleta na bisinisi ni chip ni Amerika. Ia, na ivalu ni tekinolaji e tekivuna o Amerika vei Jaina e musuka na ivakarau oqo. Me rawa ni tarovi na kena vakatorocaketaki na bisinisi ni chip mai Jaina, e taura o Amerika na iwalewale me vaka na kena tara e dua na lomanibai lailai ka cecere na kena bai ka vakatabui na kena vakau na chips cecere ki Jaina. Na toso oqo e sega walega ni vakasaurarataki Jaina me cakacaka vakaukauwa, me vakararavi vakataki koya, ka rawa-ka vakataki koya ena vanua ni chip, ia e wasea vakadua talega na makete levu ni dauvolivoli ni Jaina mai na kabani ni chip ni Amerika, ka biuta na kabani ni chip ni Amerika me sega tale ni dua na ka ia na sighing ena makete ni dauvolivoli ni Jaina. Kevaka mada ga era sa vakatorocaketaka na kabani ni chip ni Amerika na chips ka sa liu tiko mai na tekinolaji ni Jaina, ena vuku ni lailai ni kasitama e rauta ena makete ni Jaina, na ka e vakatokai me chips ni Amerika sa yali na kena rawa ka ka rawa ga ni yaco me iyaya ni vakavinakataki. Me tekivu mai na gauna e tekivuna kina o Amerika e dua na ivalu vakatekinoloji vei Jaina, na kabani ni tekinolaji ni Jaina, e vakatakarakarataki ena kabani ni chip, e sega walega ni sega ni sotava e dua na veivakacacani bibi, ia sa yaco me kaukauwa ka kaukauwa cake. Na chips ni Jaina e buli vakataki koya ena veimataqali, oka kina na veimama, cecere kei na lailai, e sega walega ni sotava vakalevu na gagadre ni makete ni loma ni vanua, ia e raica talega e dua na tubu levu ena veiyabaki ni vakau. Ena 2024, na chip ni Jaina e vakauta yani e sivia e dua na tirilioni na yuan, ka kurabui kina o vuravura. Kena veibasai, na tubu ni kabani ni chip kei na vica na kabani ni buli chip e Amerika sa lutu sobu sara, vakaleqai vakalevu, ka sega na totolo ni veivakatorocaketaki. Na itukutuku e vakaraitaka ni Intel, e dua na kabani kilai levu ni chip e Amerika, e tiko na ilavo ena veiyabaki ni US $ 54.228 na bilioni ena 2023, e dua na yabaki-ki-yabaki lutu ni 14.00%, kei na dua na tubu ni US $ 1.689 bilioni, e dua na yabaki-ki-yabaki lutu ni 78.92%. Ena ikarua ni veimama ni 2024, na ilavo ni Intel e US $ 12.833 na bilioni, e dua na yabaki-ki-yabaki lutu ni 0.90%; na kena lusi taucoko e US$1.610 na bilioni, ka duidui sara mai na kena tubu e US$1.5 na bilioni ena gauna vata ga ni 2023. Ena ikatolu ni veimama ni 2024, na ilavo ni Intel e US$13.284 na bilioni, e dua na yabaki-ki-yabaki lutu ena 6.17%; na kena lusi taucoko e US$16.639 na bilioni, e dua na yabaki-ki-yabaki lutu ena 5702.36%. Me baleta e dua tale na ivakaraitaki, Qualcomm, e dua tale na dau buli chip e Amerika, vakabibi vakayalia na makete ni Jaina ena itekivu ni 2023 ena vuku ni Amerika’ vakarabailevutaki ni vakatabui ni chip ni vakau, kei Jaina na ivurevure ni sivia na 60% ni kena ilavo. Na tubu ni Qualcomm ena ikarua ni veimama ni 2023 e lutu sobu ena 52% ena yabaki, ka vakarautaka e dua na itukutuku lailai ena veiyabaki sa oti. Intel kei na Qualcomm e vaka oqo, kei na Nvidia kei na AMD e sega ni duatani. Era sa dua na microcosm ni taucoko ni bisinisi ni chip ni Amerika ena gauna oqo. Na ivalu ni tekinolaji e tekivuna na matanitu o Amerika e sa vakavuna me ra vakayalia na makete ni Jaina, ka vakayalia kina na nodra ivurevure ni tubu kei na veivakauqeti me baleta na veivakatorocaketaki tale eso. Na ivalu ni tekinolaji e tekivuna o Amerika vei Jaina e lailai sara na kena vakacaca vei Jaina, ia na veivakalolomataki e vakayacora vei ira na kabani ni tekinolaji ni Amerika e laurai ga ena mata.

E vakacava na levu ni kena revurevu na ivalu vakailavo e Amerika?

Ena iwalewale ni kena tarovi o Amerika me baleti Jaina, na kena tekivutaki e dua na ivalu vakailavo e dua na iyaragi rerevaki sara ni veivakacacani. E nakita o Amerika me tekivuna e dua na ivalu vakailavo vei Jaina, vakacacana na iyau ni Jaina, vakalekalekataka na RMB, ka vakamalumalumutaka na makete ni sea ni Jaina, me rawati kina na inaki ni kena tarovi na veivakatorocaketaki vakailavo nei Jaina ni tamusuki tiko na iyau ni Jaina.

Me vaka ni sa tiko ena dua na iwalewale ni dolavi ni akaude ni ilavo ni RMB ena dua na iwalewale vakamalua e lewa na matanitu o Jaina, ka sa tara na matanitu o Jaina e dua na kaukauwa ni firewall vakailavo, na makete vakailavo ni Jaina e rawa ni tukuni ni sega ni rawa ni vakacacani. Ena itukutuku oqo, e vakaiyalayala sara na kena yaga na veivakacacani vakailavo nei Amerika vei Jaina, ka vakakina ena vuqa na sala e veisaqasaqa sara ga kei na ka e namaka o Amerika. E rawa ni tukuni ni sa vakamatei koya o Amerika ena yavana.

Ena dua na gauna ni booming makete ni vale e Jaina, era raica na tamata ni sa tomana tikoga o Amerika na nona taukena na bonisi ni vanua tani ni kabani ni vale ni Jaina ena veika e vakatokai na veisoqosoqo vakailavo ni veimatanitu e lewa, tovolea me kelia na qara ka bulia na veivakarerei ni dinau me baleta na kabani ni vale ni Jaina. Ia, na matanitu o Jaina e sa tukuna oti tu na makete ni vale ena loma ni vanua ka sa taura e vica na iwalewale ni veivakalawataki ni veivakacacani ena gauna e sa tubu cake tiko kina na makete ni vale. Ena kedra maliwa, eso na kabani lelevu ni volitaki vale ena loma ni vanua era a vakatabui mai na nodra vakarabailevutaka vakamalumalumu ki vanuatani ena dinau kei na sala tale eso, ka vakakina na kena rawa ni lutu na makete ni vale ni Jaina ena vuku ni veivakarerei ni dinau mai vanuatani. Me kena ivakaraitaki, me rawa ni vakalekalekataki na makete ni sea ni Jaina, ena dua na yasana, e vakayagataka o Amerika na vakadidike sega ni dodonu ena sea ni vakasama ni Jaina ka vakarautaka na ripote sega ni vinaka me vakamalumalumutaka na kabani ni Jaina era volai tu e Amerika, ka dreta sobu kina na makete ni A-sea. Ena yasana kadua, o Amerika, ena so na galala ni digidigi ni veimatanitu e lewa o Amerika, e vakaraitaka e dua na itukutuku ca lasu ka bearish ena bula vakailavo ni Jaina, kabani ni Jaina kei na makete ni sea, ka saga me vakacalai ira na dauvakatubuilavo ni veimatanitu me ra biuta na makete ni sea ni Jaina. Ia, na cakacaka vakasakiti ni bula vakailavo ni Jaina, ka sa dua duadua ga e vuravura, sa vakacacana na veivakacacani ni Amerika me vakalekalekataka na makete ni A-sea. Ena gauna vata oqori, na makete ni A-sea e levu sara ka levu na dauvakatubuilavo. Me kena ikuri, na inaki nei Sima Zhao ni Amerika e kilai levu vei ira kece. O koya gona, na sasaga ni Amerika me vakalekalekataka na makete ni A-sea e sega ni rawata. Na makete ni A-sea ni Jaina e se cakacaka tikoga ena dua na ivakarau tudei ka tu vakataki koya me vaka na kena ivakarau kei na kena sala.

guerra comercial 2.png

Na gagadre levu ni Amerika ena kena tekivutaki e dua na ivalu vakailavo kei Jaina sai koya me tarova na veisau ni RMB ena dua na dola kaukauwa, me rawa ni absorb na ilavo ni Jaina ka tamusuka na iyau ni Jaina. E vakabauta o Amerika ni gauna ga e laveta cake kina na tubu ka vakavuna e dua na ua ni dola, ena rawa ni vakavuna me drodro mai ki Amerika na ilavo mai na veiyasai vuravura, oka kina o Jaina. O koya gona, me tekivu mai na Maji 2022, sa tekivutaka o Amerika e dua na iwasewase vou ni tubu ni tubu. Dina ga ni imatai ni vica na tubu ni tubu e vakavuna na lutu ni isau ni RMB, ia e voleka ni sega ni dua na kena revurevu ena drodro ni ilavo ni Jaina. Na kena itinitini, na Federal Reserve e taura na tubu kaukauwa ni tubu, ka vakatara na Amerika me maroroya e dua na tubu ni voleka ni 6% me rua na yabaki, ka bulia e dua na cecere vou ena itukutuku ni tubu ni tubu ni Federal Reserve. E dina ga ni lutu sobu na isau ni RMB ena dua na gauna e sivia na 17% ena ruku ni veivakauqeti ni tubu ni tubu kaukauwa ni Federal Reserve kei na dola kaukauwa, na ka e sega ni namaka o Amerika oya, vakatautauvatataki, ni vakatauvatani kei na ilavo tale eso ni veimatanitu, na isau ni veisau ni RMB e se iliuliu tudei duadua tikoga. Na ka e vakalolomataki vakalevu vei Amerika oya ni koroturaga ni Jaina e sega walega ni sega ni drodro ki Amerika, ia e sa dreta mai na ilavo ni vuravura raraba me roll in.Ena veiyabaki sa oti, o Jaina e dua vei ira na matanitu e dreta mai na vakatubuilavo ni koroturaga mai vanua tani. Na makete levu ni Jaina, ituvaki vakapolitiki tudei, totolo ni veivakatorocaketaki, rawa-ka levu, kei na kena vakavinakataki ka vakatorocaketaki na ituvaki ni bisinisi sa vakavuna me taleitaki vakalevu cake kina o Jaina ki na koroturaga ni veimatanitu. Ena itukutuku oqo, e sega walega ni sega ni muri Amerika o Jaina ena kena laveti cake na tubu, ia e taura na tubu ni tubu ena yasana veibasai kei Amerika. Na veisau ni bula vakailavo nei Jaina, na lawa ni ilavo ni Jaina, kei na drodro ni ilavo ni Jaina e sega ni vakaleqai ena tubu levu ni tubu nei Amerika kei na lawa kaukauwa ni dola.

Nikua, sa sega ni tudei na dola kaukauwa. Ena 2024, sa sega ni via taura o Amerika na ikalawa ni kena vakalailaitaki na tubu, ka biuti Amerika ena dua na leqa. Kevaka e muduka o Amerika na kena musuki na tubu ka tomana tikoga na tubu cecere, na icolacola bibi ni tubu ena vakadredretaka vei ira na kabani ni Amerika kei na matanitu o Amerika me ra colata. Me kena ivakaraitaki na matanitu o Merika. Na dinau ni matanitu o Amerika ena gauna oqo e sa yacova sara na 35 na tirilioni na dola ni Amerika. Ena ivakatagedegede ni tubu ena gauna oqo, e dodonu me vakayagataka na matanitu o Amerika me yacova na 2 na trillion na dola ni Amerika ena tubu ni dinau ena veiyabaki, ia na ilavo ni matanitu o Amerika ena veiyabaki e 4 ga na trillion na dola ni Amerika. Na tubu levu e sa dua na icolacola sega ni vosota rawa na matanitu o Amerika kei na kabani ni Amerika, na kena musuki gona na tubu ena dua na toso sega ni veivuke mai na Federal Reserve. Ia, kevaka e tomana tikoga na Fed na kena musuki na tubu, ena vakayalia na dola kaukauwa na kena itutu, ka na drodro mai vakalevu na ilavo ni veimatanitu mai Amerika, ka vakavuna me dra na bula vakailavo ni Amerika. Ena gauna ga e sa ramusu kina na bubble ni dola, ena sega beka ni qai vakabulabulataki tale na kaukauwa ni dola, ka na dredre me vakayacori na sasaga nei Amerika me tamusuka na vuravura ena nona bulia e dua na ua ni dola.

E rawa ni tukuni ni ivalu vakailavo e tekivuna o Amerika kei Jaina e dua na kena revurevu ca levu ka yawa sara ki Amerika, ka na qai laurai vakalevu cake na kena revurevu ca vei Amerika ni sa lutu sobu tiko na bula vakailavo ni Amerika.