Petra eo bet disoc'h brezel ekonomikel ar Stadoù-Unanet a-enep Sina ?

（Adembannet diwar gont ofisiel Oriental Finance Magazine, gant Yan Ansheng, besprezidant Hong Kong Journal Media Association.）

Abaoe 2025 eo kresket muioc'h c'hoazh ar brezel kenwerzhel etre Sina ha SUA, hag ar c'hoari war dachenn an tarifoù, an teknologiezh hag an enkadennoù greantel en deus diskouezet un emgann liesdimensionel. An daou du o deus lañset emgannoù taer diwar-benn tachennoù pennañ evel an hanterc'hefluskerioù, ar c'hirri energiezh nevez hag al labour-douar. D'an 2 a viz Ebrel 2025 e oa bet embannet gant gouarnamant ar Stadoù-Unanet e lakafe un "tarif enep" war ar marc'hadourezhioù sinaat ezporzhiet d'ar Stadoù-Unanet, gant ur feur tailhoù a 34%. Gant an tarif 20% abaoe 2018 e oa aet ar feur taos hollek da 54%. N'eo ket kalz gwelloc'h Sina. D'ar 4 a viz Ebrel e voe lakaet e pleustr buan gant Sina ur politikerezh tarifoù etre "34% da 34%", o lakaat ur tarif a 34% war an holl draoù enporzhiet a zeu eus ar Stadoù-Unanet, a denn d'ar produioù labour-douar, d'an energiezh, d'ar c'hirri ha d'an tachennoù all. Er memes koulz, Sina he deus lakaet 16 ensavadur stadunanat war roll kontroll an ezporzhiañ, o tifenn ezporzhiañ traoù div implij dezho ; ha lakaet 11 embregerezh war roll an ensavadurioù difiñv, o tifenn outo kemer perzh en obererezhioù enporzhiañ hag ezporzhiañ gant Sina. Ouzhpenn-se, Sina he deus harzet aotreoù ezporzhiañ 6 embregerezh stadunanat evit produioù labour-douar da Sina, ha lakaet e pleustr kontrolloù ezporzhiañ war ar produioù etre ha pounner a denn d'an douar ral.

Diwar tro diwezhañ ar brezel kenwerzhel etre Sina hag ar Stadoù-Unanet e weler eo kreñvoc'h-kreñvañ enepmeur Sina. Neuze, piv a c'hounezo brezel ekonomikel Sina-SUA a-benn ar fin ? N'eo ket diaes tennañ ur soñj en ur adwelet ar genstrivadeg ekonomikel etre Sina ha SUA abaoe 2018.

Peseurt efed en deus ar brezel kenwerzhel war ar Stadoù-Unanet ?

E 2018 e oa bet roet lañs gant melestradurezh Trump, prezidant ar Stadoù-Unanet d'ar mare-se, d'ur brezel kenwerzh a-enep Sina, a oa deuet da vezañ kreñvoc'h c'hoazh e-pad melestradurezh Biden. Koulskoude, seizh vloaz goude, ar Stadoù-Unanet n'int ket deuet a-benn da dizhout o palioù gortozet hepken, met gouzañvet o deus kolloù bras, kudennoù, ha diskouezet o deus o c'hof noazh. Brezel kenwerzh ar Stadoù-Unanet en deus graet distrujoù bevennet da Sina, met an distrujoù d'ar Stadoù-Unanet o-unan en deus tremenet kalz ar pezh a c'hortoze an Amerikaned, ar pezh a vez diskouezet dreist-holl en elfennoù da-heul.

Da gentañ, ar bolitikourien amerikan o deus gouzañvet un taol psikologel dibar. A-hed ar brezel kenwerzh eo gwellaet kenwerzh estren Sina dre vras, ha gallout a reer lavaret seul vuioc'h ar brezel, seul greñvoc'h eo. Estreget efedoù kentañ ar brezel kenwerzhel war an ezporzhiadurioù, politikerezh stabilaat ar c'henwerzh estren Sina he deus bet ur perzh e-korf ur prantad amzer berr-tre. Dre greñvaat ar c'henlabour hag an eskemmoù gant leurennoù ha mekanikoù evel RCEP, ar Belt and Road Initiative, hag ar broioù BRICS, Sina he deus komprenet buan an diforc'h etre ar c'henwerzh o tigreskiñ gant ar Stadoù-Unanet, hag aet eo war-raok a-hed an hent, gant ar c'henwerzh estren o kenderc'hel da greskiñ bloaz war-lerc'h bloaz. Diskouez a ra ar roadennoù ofisiel e tizhfe ezporzhiadurioù Sina 25 bilion a yuan e 2024, hag e tremeno he surplus kenwerzhel 1 bilion a zollaroù amerikan, ar pezh n'eo ket hepken an hini brasañ en ezporzhiadurioù Sina, met ivez ar brasañ e kenwerzh ar bed. Er brezel kenwerzh-se, war un dro, e weler o savlec'h e lod kenwerzh estren Sina o tigreskiñ buan gant an Amerikaned. A-hend-all, o welet emañ kenwerzh estren Sina o vont war-raok, e vez souezhet ar bolitikourien amerikan, hag an anken hag an taol psikologel o deus gouzañvet n'eus ket bet gwelet biskoazh.

Da eil, tennet eo bet ar feur monc'hwezh er Stadoù-Unanet ha diaes eo e ziskenn, ar pezh en deus graet kalz a zroug d'ar bobl amerikan. Ar brezel kenwerzh lañset gant Trump hag e warlerc'hiad Biden a-enep Sina a oa bet lañset e-kerzh an diouer a erlec'hiañ greantel er Stadoù-Unanet. Daoust ma'z eus bet skoazellet kreñv gant ar Stadoù-Unanet produiñ ha sevel e Mec'hiko, India, Vietnam ha broioù all evit kemer plas ar produioù sinaat, elfennoù diazez ar greanterezh er broioù-se a zo diouzh pourvezadur chadenn greantel Sina. E gwirionez, spi ar Stadoù-Unanet evit erlec'hiañ an enporzhiadurioù en India, Vietnam ha Mec'hiko a zo bet faziet-tre. N'eo ket bet taget kalz chadenn greantel Sina gant ar brezel kenwerzh bet lañset gant ar Stadoù-Unanet. Er c'hontrol, an taosoù lakaet gant ar Stadoù-Unanet war-eeun pe get war an enporzhiadurioù sinaat a vez treuzkaset dre vras ​​d'ar gounezerien amerikan, hag a zo deuet da vezañ unan eus abegoù pennañ ar c'hresk bras er Stadoù-Unanet. Abaoe m'en deus melestradurezh Trump lañset ur brezel kenwerzh a-enep Sina, dreist-holl abaoe tarzh ar c'hleñved-red COVID-19, eo kresket ingal feur ar monc'hwezh er Stadoù-Unanet, ha pep tra a zo deuet da vezañ koshoc'h. Daoust ma'z eus bet kemeret gant gouarnamant ar Stadoù-Unanet meur a steuñv strizh evel ar feur kampi uhel, n'eo ket bet tizhet ar pal kontroll gant ar feur monc'hwezh. Klemm a ra ar bobl amerikan gant c'hwervder, ha tamalloù ha gwalldaolioù liesseurt a-enep gouarnamant ar Stadoù-Unanet a zo hep fin. Ne oa ket gortozet an disoc'h-se gant gouarnamant ar Stadoù-Unanet.

Da drede, lakaet eo bet war wel gwanded chadenn greantel ar Stadoù-Unanet, ha gwanoc'h c'hoazh eo deuet mankoù ar greanterezh. Unan eus palioù gouarnamant ar Stadoù-Unanet evit reiñ lañs d'ur brezel kenwerzh a oa dedennañ ar c'henderc'hañ en-dro d'ar Stadoù-Unanet ha lakaat greanterezh ar c'henderc'hañ amerikan da vezañ kreñv en-dro. Koulskoude, ar c'hontrol a c'hoarvezas. Pa seller ouzh disoc'hoù ar seizh vloaz tost abaoe ma oa bet roet lañs d'ar brezel kenwerzh gant ar Stadoù-Unanet, n'eo ket hepken n'eo ket distroet ar greanterezh d'ar Stadoù-Unanet, met torret eo bet chadenn greantel orin ar Stadoù-Unanet ivez. Ar reizhiad rannañ enkadenn greantel hollek efedus a oa bet savet da gentañ gant embregerezhioù amerikan a zo bet torret. Kavout pourvezerien all a gemer kalz amzer ha ne c'hell ket tizhout kalite ha koust-efedusted ar chadenn pourveziñ orin. Ouzhpenn-se, an diasurded degaset gant ar brezel kenwerzhel en deus lakaet kalz embregerezhioù amerikan da vezañ dic'houest da gemer divizoù evel an arc'hantaouiñ hag an astenn, ar pezh en deus efedus war diorren stabil an enkadenn greantel a-hed an amzer. Da skouer, kalz embregerezhioù amerikan a fiz kalz en enporzhiadennoù eus Sina evit danvezioù krai, pezhioù, hag all. Kemer ar greanterezh elektronek evel skouer. Sina eo ar broduer pennañ eus meur a elfenn elektronek. Gant ar brezel kenwerzhel e vez diaes d'an embregerezhioù amerikan liammet kaout ur pourvezadur stabil, ar pezh a gresk ar c'houstoù hag a zistruj an araokadennoù produiñ. Apple, da skouer, a zo dirak un diouer a pourvezadur elfennoù. Ar brezel kenwerzhel en deus harzet enporzhiañ embregerezhioù sevel diabarzh er Stadoù-Unanet, ar pezh en deus lakaet war wel muioc'h c'hoazh an diskar eus greanterezh ar sevel tiez SUA e-kerzh ar brezel kenwerzhel.

Pevare, ar Stadoù-Unanet o deus kollet o holl varregezhioù marc'hata en emglevioù gant Sina ha deuet int da vezañ muioc'h-mui pasivel. Abaoe m'eo aet Sina e-barzh an OMC e 2001, ar Stadoù-Unanet o deus implijet alies an dic'hizadur anvet e kenwerzh Sina-SUA evit lakaat kastizoù a-enep Sina, o rediañ Sina da genderc'hel ha da reiñ emglevioù war meur a dachenn, evel goulenn priziañ ar RMB ha zoken goulenn digant Sina sikour ar Stadoù-Unanet da vont kuit eus an enkadenn arc'hant. Koulskoude, gwechall, e oa kreñv ar c'hastizoù stadunanat met dic'hallus, ha bevennet e oa ar c'hastizoù gwirion, ha bras-kenañ e oa ar gounidoù a c'houneze ar Stadoù-Unanet diwar Sina. Koulskoude, e 2018, e oa bet torret penn-da-benn gant melestradurezh Trump delioù fiez gouarnamant ar Stadoù-Unanet hag e oa bet kemeret meur a wask kenwerzhel dister a-enep Sina, o klask harzañ diorren greanterezh Sina dre ar c'henwerzh. Goude ar brezel kenwerzhel, melestradurezh Trump hag he warlerc'hiad, melestradurezh Biden, o deus lañset ivez ur brezel teknologel hag ur brezel arc'hant a-enep Sina, hag o deus heuliet ha harzet embregerezhioù teknologel sinaat dre ar bed. Betek-henn e c'haller lavaret eo dic'houest ar strategiezh stankañ degemeret gant ar Stadoù-Unanet a-enep Sina, ha c'hoariet eo bet ar c'hartennoù trompilhet. N'eus mui tamm marc'had ebet ken. A-benn ar fin, ar muzulioù tagañ ha noazout nemetañ a c'hell ar Stadoù-Unanet kemer a-enep Sina eo ar gwalldaolioù hag an diaouliañ mennozhioù foran, met diskoulmet e vezont ivez penn-da-benn gant politikerezh Sina hep visa. Bremañ, goude ouzhpenn seizh vloaz a vrezelioù kenwerzhel, brezelioù teknologiezh, brezelioù arc'hant ha brezelioù mennozhioù foran, en deus dizoloet gouarnamant ar Stadoù-Unanet a-daol-trumm eo aet eus bezañ proaktivel da vezañ pasivel pa vez en em gavet dirak Sina.

Peseurt efed en deus ar brezel teknologiezh war ar Stadoù-Unanet ?

E 2018, goude ma oa bet lañset ur brezel kenwerzh gant gouarnamant ar Stadoù-Unanet a-enep Sina, e oa bet lañset diouzhtu ur brezel teknologel hag e oa bet unanet gant e gevredidi evit stankañ embregerezhioù teknologel Sina er bed a-bezh. Ouzhpenn c'hwec'h vloaz eo padet ar brezel teknologel lañset gant ar Stadoù-Unanet a-enep Sina, ha kreskiñ a ra bepred, met n'eo ket paouezet lusk diorroadur teknologel Sina, met buanoc'h-buanañ eo. Er c'hontrol, diorroadur teknologiezh ar Stadoù-Unanet o-unan a zo bet gwall ziaes.

Da gentañ, gwanaet eo bet gounid teknologel ar Stadoù-Unanet. Abalamour d'ar muzulioù stankañ kemeret gant ar Stadoù-Unanet a-enep Sina ne c'hell ket an div vro kejañ war dachenn ar skiant hag an teknologiezh. D'un tu, en deus broudet barregezh an neveziñ hag an embregerezh e gouarnamant Sina hag an embregerezhioù, ha graet en deus araokadennoù bras e neveziñ teknologel Sina war pep tachenn. War an tu all emañ ar Stadoù-Unanet en ur c'holl dirak araokadennoù teknologel buan Sina. 20 vloaz zo e oa gant ar Stadoù-Unanet kazi an holl avantajoù teknologel war Sina, met hiziv an deiz eo deuet Sina da vont war-raok buan ha zoken da drec'hiñ ar Stadoù-Unanet war dachenn an neveziñ teknologel. Hiziv an deiz, nemet evit un nebeud tachennoù spontus a live uhel, e chom ar Stadoù-Unanet gant o avantajoù, ha kazi an holl elfennoù all a zo stag ouzh an teknologiezh sinaat. N'eo ket hepken n'hall ket ar Stadoù-Unanet keñveriañ gant Sina war dachennoù evel an hentoù-houarn tizh uhel, ar sevel listri, an tredan, hag ar c'hirri energiezh nevez, met zoken an dachenn aerborzhiañ, a zo ar muiañ bourrus gant ar Stadoù-Unanet er bed, a zo bet trec'het gant Sina. War dachenn ar chipoù m'eo bet ar Stadoù-Unanet bepred e penn, nemet evit un nebeud chipoù uhel o deus c'hoazh ur gounid, e vez kazi kontrollet gant Sina ar greanterezh hag ar marc'hadoù chipoù etre hag izel all. Boston Dynamics zoken, a zo o sevel chas robotoù abaoe dekvloaziadoù, a zo bet trec'het diouzhtu gant teknologiezh Yushu Sina. Sina hag ar Stadoù-Unanet a zo o stourm war dachenn an naouegezh artifisiel, met gant donedigezh DeepSeek emañ an traoù o vont war-zu un tu a zo muioc'h-mui a-du gant Sina.

Da eil, koll an donezonoù skiantel ha teknologel er Stadoù-Unanet a zeu da vezañ splannoc'h-sklaerañ. Evel ma ouzomp holl, pinvidigezh ar Stadoù-Unanet a zo abalamour d'ar fed m'eo deuet ar Stadoù-Unanet da vezañ ur c'hevandir hollek a dalvoudegezhioù e-kerzh ar 100 vloaz tremenet. Donezonoù eus ar bed a-bezh o deus en em dennet d'ar Stadoù-Unanet hag o deus roet skoazelloù bras da ziorren ar skiant hag an teknologiezh amerikan. En o zouez, studierien sinaat, skiantourien sinaat-amerikan, hag enklaskerion teknikel sinaat-stadunanat o deus graet ar gwellañ hag int a-raok arme ar skiantoù hag an teknologiezhioù amerikan. Koulskoude, e-kerzh ar bloavezhioù diwezhañ, eo kresket an emgannoù politikel er Stadoù-Unanet, torret eo bet ar gevredigezh kalz, ha kreñvaet eo an emgannoù gouennel. Dreist-holl, tud a orin sinaat, en o zouez studierien sinaat, enklaskerion sinaat ha sinaat-amerikan, a zo bet gwallgaset muioc'h-mui er Stadoù-Unanet. Ouzhpenn-se, evit troc'hañ an hentoù eskemmoù skiantel ha teknologel etre Sina hag ar Stadoù-Unanet, n'eo ket bet strishaet ezporzhiañ an teknologiezh amerikan da Sina gant ar bolitikourien amerikan, met strishaet ivez eskemm an donezonoù etre Sina hag ar Stadoù-Unanet. Gouarnamant ar Stadoù-Unanet en deus ivez gwasket ha heskinet dreist-holl studierien Sina, skiantourien hag ijinourien sinaat ha sinaat-stadunanat gant orinoù sinaat, n'eo ket hepken o stankañ o hentoù brudañ hag o tifenn outo dalc'hmat kargoù pouezus e gouarnamant hag embregerezhioù ar Stadoù-Unanet, met ivez o strishaat o dachenn studi hag o implij er Stadoù-Unanet. Lod eus ar skiantoù hag an ijinouriezh a zifenn splann d'ar studierien gant orinoù sinaat studiañ, ha kalz a bostoù hag ensavadurioù enklask skiantel ha teknikel pouezus n'int ket digor d'ar studierien sinaat ha d'ar sinaiz ha d'ar sinaiz-stadunanat. Studierien Sina ha Sinaiz ha Sinaiz-Amerikaned a zo muioc'h-mui nec'het gant o studioù, o labour hag o buhez er Stadoù-Unanet. E-kerzh ar bloavezhioù diwezhañ ez eus bet dibabet gant muioc'h-mui a studierien sinaat ha skiantourien ha tud teknikel sinaat ha sinaat-stadunanat kuitaat ar Stadoù-Unanet ha mont da bep lec'h er bed. En o zouez, skiantourien zo o deus dibabet distreiñ da Sina evit servijout o mammvro. Da skouer, ar c'helenner Yin Zhiyao, prezidant ha prezidant Shanghai Advanced Micro-Semiconductor Equipment Co., Ltd., hag a oa distroet da Sina e 2004 evit krouiñ un embregerezh, en deus lâret ur wech e oa bet savet gant ar Stadoù-Unanet 10 seurt dafar hanter-dreuzdougen araokaet etrebroadel da nebeutañ, 80% anezho gant studierien sinaat, ha 80% da 90% eus an donezonoù-se a zo distroet da Sina ha c'hoariet o deus ur perzh pouezus war meur a dachenn. Ur sell war al loupard a-bezh, ar skouer meneget gant ar prezidant Yin Zhiyao a ziskouez hepken stad ar c'holl donezonoù er Stadoù-Unanet. Hervez roadennoù Skol-veur Stanford er Stadoù-Unanet eo kresket ingal an niver a skiantourien sinaat o kuitaat ar Stadoù-Unanet eus 900 da 2 621 etre 2010 ha 2021. Ur sontadeg gant ar mediaoù amerikan a ziskouez e fell da 61% anezho kuitaat ar Stadoù-Unanet c'hoazh, e-touez ouzhpenn 1 300 skiantour sinaat. Diskouez a ra ar roadennoù, daoust ma'z eus c'hoazh ar Stadoù-Unanet an niver brasañ a skiantourien uhelañ er bed, emañ o niver o vont war fallaat, hag an niver a skiantourien uhelañ er bed perc'hennet gant Sina a ya war-raok gant ar Stadoù-Unanet.

Da drede, ar greanterezh teknologel stadunanat a zo strishaet-tre gant gouarnamant ar Stadoù-Unanet. A-raok ma voe lañset ur brezel teknologel gant ar Stadoù-Unanet a-enep Sina e oa sklaer-tre rannadur al labour etre Sina hag ar Stadoù-Unanet war dachenn ar chipoù, da lavaret eo e oa ar Stadoù-Unanet karget da sevel ha da sevel produioù chipoù, ha Sina a ginnige marc'had ar gounezerezh brasañ er bed evit greanterezh ar chipoù SUA. Koulskoude, ar brezel teknologel lañset gant ar Stadoù-Unanet a-enep Sina a dorras ar patrom-se. Evit harzañ diorren greanterezh ar chipoù e Sina e voe degemeret gant ar Stadoù-Unanet meur a steuñv evel sevel ur porzh bihan gant mogerioù uhel ha difenn ezporzhiañ chips uhel da Sina. Ar c'hemm-se n'en deus ket rediet Sina da labourat start, da vezañ emren ha da vezañ emren war dachenn ar chipoù, met ivez dispartiañ penn-da-benn marc'had bras ar gounezerien e Sina diouzh greanterezh ar chipoù SUA, o lezel embregerezhioù chipoù ar Stadoù-Unanet hep netra nemet o c'hoarzhin ouzh marc'had ar gounezerien e Sina. Ha pa vefe gant embregerezhioù chipoù ar Stadoù-Unanet chipoù araokaet a zo a-raok teknologiezh Sina, abalamour d'an diouer a c'hliented war marc'had Sina, ar pezh a vez graet chipoù araokaet eus ar Stadoù-Unanet o deus kollet o gounidoù ha ne c'hellont dont da vezañ nemet kinkladurioù. Abaoe m'en deus ar Stadoù-Unanet lañset ur brezel teknologel a-enep Sina, n'eo ket hepken n'eo ket bet gouzañvet ur gwallzarvoud bras gant greanterezh teknologel Sina, kinniget gant ar greanterezh chipoù, met deuet eo da vezañ kreñvoc'h-kreñvañ. Ar chipoù produet gant Sina e-unan war pep live, etre, uhel hag izel en o zouez, n'o deus ket respontet kalz da c'houlenn ar marc'had diabarzh hepken, met gwelet o deus ivez ur c'hresk bras en ezporzhiadurioù bloaziek. E 2024 e oa aet ezporzhiadennoù chipoù e Sina ouzhpenn ur bilion a yuan, ar pezh a lakaas ar bed da vezañ souezhet. Er c'hontrol, gounidoù ar greanterezh chipoù hag un toullad obererien chipoù er Stadoù-Unanet a zo digresket kalz, gouzañvet o deus kolloù bras, ha n'o deus ket bet nerzh diorren. Diskouez a ra ar roadennoù e oa bet gounezet 54,228 miliard a zollaroù amerikan gant Intel, un embregerezh chipoù brudet er Stadoù-Unanet, e 2023, ur c'hresk a 14,00% e-keñver ar bloaz, hag ur gounid net a 1,689 miliard a zollaroù amerikan, ur c'hresk a 78,92% e-keñver ar bloaz. E-kerzh eil trimiziad 2024 e oa 12,833 miliard a zollaroù amerikan arc'hantaouiñ Intel, ur c'hresk a 0,90% war-lerc'h bloaz ; e c'holl net a oa 1,610 miliard a zollaroù amerikan, disheñvel-tre diouzh e c'hounid a 1,5 miliard a zollaroù amerikan er memes prantad e 2023. E trede trimiziad 2024 e oa revenidigezh Intel 13,284 miliard a zollaroù amerikan, ur c'hresk bloaz war-lerc'h bloaz a 6,17% ; e c'holl net a oa 16,639 miliard a zollaroù amerikan, ur c'hresk a 5702,36% bloaz war-lerc'h bloaz. Da skouer all, Qualcomm, ur c'hevredad all a ra chipoù er Stadoù-Unanet, en deus kollet marc'had Sina e penn-kentañ 2023 abalamour da ledanaat ar strishadurioù ezporzhiañ chipoù gant ar Stadoù-Unanet, ha Sina eo mammenn ouzhpenn 60% eus e arc'hant. Gounid net Qualcomm en eil trimiziad 2023 a zo kouezhet 52% bloaz war-lerc'h bloaz, ar pezh a zo izelañ e-kerzh ar bloavezhioù diwezhañ. Intel ha Qualcomm a zo evel-se, ha Nvidia hag AMD n'int ket un disterañ. Ur mikrokosmos eus holl greanterezh ar chipoù SUA int bremañ. Ar brezel teknologiezh lañset gant gouarnamant ar Stadoù-Unanet en deus lakaet anezho da goll marc'had Sina, o koll dre-se o font gounid hag ar c'hoant da ziorren pelloc'h. Ar brezel teknologel lañset gant ar Stadoù-Unanet a-enep Sina en deus graet kalz a zroug da Sina, met an droug graet d'an embregerezhioù teknologel amerikan a zo gwelet gant an daoulagad noazh.

Peseurt efed en deus ar brezel arc'hant war ar Stadoù-Unanet ?

E strategiezh stankañ ar Stadoù-Unanet a-enep Sina eo lañsañ ur brezel arc'hant un arm taol-arnod drouk-kenañ. Ar Stadoù-Unanet a fell dezho lañsañ ur brezel arc'hant a-enep Sina, lakaat da darzhañ madoù diloc'h Sina, berraat ar RMB, ha mougañ marc'had arc'hant Sina, evit tizhout ar pal da stankañ diorren ekonomikel Sina en ur zastum madoù Sina.

Dre ma'z eo bet digoradur ar gont kapital RMB en un argerzh tamm-ha-tamm kontrollet gant gouarnamant Sina, ha ma'z eus bet savet gant gouarnamant Sina ur gwarez-tan arc'hant kreñv, e c'haller lavaret eo dic'hortoz marc'had arc'hant Sina. War an dachenn-se eo bevennet-tre efedusted tagadenn arc'hant ar Stadoù-Unanet war Sina, ha zoken e meur a geñver eo enep penn-da-benn d'ar pezh a c'hortoze ar Stadoù-Unanet. Ar Stadoù-Unanet a c'heller lavaret o deus tennet o-unan en o zroad.

E-pad ur prantad ma oa o kreskiñ marc'had an tiez e Sina, e welas an dud e kendalc'he ar Stadoù-Unanet da greskiñ o dalc'hadoù e bonnoù tramor embregerezhioù madoù diloc'h sinaat dre an ensavadurioù arc'hant etrebroadel anvet a oa kontrollet ganto, o klask toullañ toulloù ha krouiñ trapoù dle evit embregerezhioù madoù diloc'h Sina. Koulskoude, gouarnamant Sina en doa rakwelet dija marc'had an tiez diabarzh hag en doa kemeret un heuliad reolennoù enep-kelc'hiek e-kreiz ar c'hresk war marc'had an tiez. En o zouez e oa bet harzet da lod embregerezhioù bras a-fet madoù diloc'h broadel mont war-raok en tramor dre dleoù ha dre doareoù all, evit mirout ouzh diskar marc'had madoù diloc'h Sina abalamour da skoilhoù dleoù tramor. Da skouer, evit berraat marc'had ar c'hevrannoù sinaat, diouzh un tu, e implijas ar Stadoù-Unanet enklaskoù didalvoud war ar c'hevrannoù mennozh sinaat hag embann a rejont danevelloù dic'hortoz evit mougañ embregerezhioù Sina meneget er Stadoù-Unanet, o lakaat marc'had ar c'hevrannoù A da vont war zigreskiñ evel-se. War un dro, ar Stadoù-Unanet, dre ajañsoù priziañ etrebroadel zo kontrollet gant ar Stadoù-Unanet, o deus embannet un heuliad danevelloù negativel faos a oa fall war armerzh Sina, embregerezhioù Sina hag ar marc'had arc'hant, o klask touellañ arc'hantaouerien etrebroadel da guitaat marc'had arc'hant Sina. Koulskoude, perzhded dreistordinal armerzh Sina, an hini nemeti er bed, en deus torret ar c'honspiradur stadunanat evit berraat marc'had ar c'hevrannoù A. Er memes koulz eo bras-kenañ marc'had ar c'hevrannoù A ha kalz a arc'hantaouerien a zo ennañ. Ouzhpenn-se eo anavezet mat mennozhioù Sima Zhao eus ar Stadoù-Unanet gant an holl. Neuze, ne oa ket deuet a-benn klask ar Stadoù-Unanet da berraat marc'had ar c'hevrannoù A. Marc'had ar c'hevrannoù A e Sina a ya en-dro c'hoazh en un doare urzhiet hag emren hervez e lusk hag e hent e-unan.

Ar soñj pennañ a zo gant ar Stadoù-Unanet evit lañsañ ur brezel arc'hant a-enep Sina eo mougañ ar feur eskemm RMB dre un dollar kreñv, evit degemer arc'hant Sina ha dastum madoù Sina. Krediñ a ra ar Stadoù-Unanet keit ha ma vo kresket ar feur kampi ha ma vo krouet ur maread dollaroù e c'hallo lakaat arc'hant eus ar bed a-bezh, Sina en o zouez, da vont d'ar Stadoù-Unanet. Setu perak, adalek miz Meurzh 2022, e krog ar Stadoù-Unanet gant ur c'hrogad nevez a gresk ar feur kampi. Daoust ma oa bet lakaet ar RMB da zigreskiñ ar feur kampi gant an nebeud kresk kentañ, n'o doa kazimant efed ebet war red ar c'hapital sinaat. Dre-se e voe kresket kalz ar feur kampi gant ar Federal Reserve, ar pezh a roas tro d'ar Stadoù-Unanet da virout ur feur kampi a tost da 6% e-pad daou vloaz, ar pezh a grouas un uhelder nevez en istor kresk ar feur kampi gant ar Federal Reserve. Daoust ma oa bet digresket ar feur eskemm RMB gwechall 17% dindan levezon kresk feuls ar feur kampi gant ar Federal Reserve hag an dollar kreñv, ar pezh ne oa ket gortozet gant ar Stadoù-Unanet a oa, e-keñver ar moneizoù etrebroadel all, e oa ar feur eskemm RMB ar penn stabilañ c'hoazh. Ar pezh a zo dic'hortoz dreist-holl evit ar Stadoù-Unanet eo n'eo ket bet redet ar c'hapital sinaat d'ar Stadoù-Unanet hepken, met dedennet eo bet arc'hant hollek da vont e-barzh. E-kerzh ar bloavezhioù diwezhañ eo bet Sina unan eus ar broioù a denn ar muiañ a arc'hantaouiñ kevalaoù estren. Marc'had bras Sina, stad politikel stabil, diorren buan, barregezh bras, hag endro aferioù gwellaet ha gwellaet muioc'h-mui o deus lakaet Sina da vezañ dedennusoc'h-dedennus evit ar c'hapital etrebroadel. War an dachenn-se, Sina n'he deus ket heuliet ar Stadoù-Unanet evit kreskiñ ar feur kampi, met kentoc'h he deus kemeret digresk ar feur kampi en tu all d'ar Stadoù-Unanet. N'eo ket bet gwallet kelc'hiad ekonomikel Sina, politikerezh moneizel Sina ha redoù arc'hant Sina gant kresk bras ar feur kampi gant ar Stadoù-Unanet ha gant politikerezhioù kreñv an dollaroù.

Hiziv an deiz n'eo ket mui padus an dollar kreñv. E 2024, ar Stadoù-Unanet o deus kemeret ar pazenn da zigreskiñ ar feur kampi, ar pezh a laka ar Stadoù-Unanet en ur gudenn. Ma paouez ar Stadoù-Unanet da zigreskiñ ar feur kampi ha ma kendalc'h da virout ar feur kampi uhel, e vo diaes d'an embregerezhioù amerikan ha da gouarnamant ar Stadoù-Unanet dougen ar bec'h pounner war ar feur kampi. Kemer gouarnamant ar Stadoù-Unanet evel skouer. Betek 35 bilion a zollaroù eo dle ar gouarnamant stadunanat bremañ. Gant al live feur kampi a-vremañ e rank gouarnamant ar Stadoù-Unanet dispign betek 2 bilion a zollaroù amerikan evit ar goproù dle bep bloaz, met n'eo nemet 4 bilion a zollaroù amerikan arc'hantaouiñ arc'hant bloaziek gouarnamant ar Stadoù-Unanet. Ur bec'h dic'houzañvus eo dija ar goproù bras evit gouarnamant ar Stadoù-Unanet hag an embregerezhioù amerikan, setu e vo un emdroadur dic'hallus gant ar Federal Reserve digreskiñ ar feur kampi. Koulskoude, ma kendalc'h ar Fed da zigreskiñ ar feur kampi, e kollo an dollar kreñv e savboent, hag e redfe ar c'hapital etrebroadel er-maez eus ar Stadoù-Unanet en niver bras, ar pezh a lakaio armerzh ar Stadoù-Unanet da wadañ. Ur wech tarzhet ar voull dollar, ne vo ket adkavet hegemoniezh an dollar, ha diaes e vo kas da benn klask ar Stadoù-Unanet da zastum ar bed dre grouiñ ur maread dollar.

Gallout a reer lavaret ez eus bet un efed negativel bras ha pell war ar Stadoù-Unanet gant ar brezel arc'hant lañset gant ar Stadoù-Unanet a-enep Sina, hag an efedoù fall war ar Stadoù-Unanet a zeuio war wel muioc'h-mui a-feur ma vo diskar armerzh ar Stadoù-Unanet.