Yeŋö ye kë cë bɛ̈n bei në tɔŋ de wëu ke USA kenë China?

(Acï bɛɛr guɔ̈tbei tënë akutnhom de wëu ke piny ciɛɛm, në Yan Ansheng, raan tɔ̈ në muŋ de akutnhom de wël ke Hong Kong.)

Në run de 2025, tɔŋ de tajiir de Sino-US acï lɔ ke juak rot, ku pol në ɣän ke ɣɔɔc de käŋ, teknologï, ku dhɔ̈l ke ɣɔɔc de käŋ acï nyuɔɔth ke nɔŋ kä juëc ke tɔŋ. Kɔc ke rou aacï tɔŋ dït apɛi jɔɔk në ɣän dït yiic cït mɛn de kä ye mac dɔm, riäth yam ke mac, ku jɔl ya puɔ̈ɔ̈r. Në pɛɛi nïn 2, pɛɛi de ŋuan, 2025, ke akuma de US acï lueel lɔn bï yen "wëu ë thööŋ" tääu në käŋ ke China ye keek ɣaac wei në America, ke wëu ke awata ë 34%. Të mɛ̈ɛ̈të yen ke 20% de wëu ë tääu-pïny ë 2018, ke wëu ë tääu-pïny ëbɛ̈n acï ɣet 54%. China acie kë puɔth apɛi. Në pɛɛi nïn 4, pɛɛi de ŋuan, China acï lac tääu në lööŋ ke "34% agut cï 34%" ke wëu ke thööŋ, ku tääu wëu ke 34% në käŋ kedhiɛ ye bɛ̈i bei në bɛ̈i kɔ̈k peei yiic, agut cï kä ke puɔ̈ɔ̈r, mac, riäth ku jɔl ya ɣän kɔ̈k peei. Në ye thaa kënë yic, ke China acï akuut ke US kaa 16 mat në lööŋ ke gël de käŋ yiic, ku gël bïk käŋ ya ɣaac wei në käŋ kaarou yiic tënë keek; ku tɛ̈ɛ̈uë akuut ke 11 në lööŋ ke akuut cïï röt ye gam yiic, ku gël keek bïk cïï luui në luɔi de ɣɔɔc ku ɣɔɔc de käŋ ke China. Në ye mɛn, ke China acï lööŋ ke ɣɔɔc de käŋ ë 6 ke US ë käŋ ë puɔ̈ɔ̈r ë käŋ ë China tääu piny, ku tɛ̈ɛ̈u ë lööŋ ë ɣɔɔc käŋ ë käŋ ë ciɛɛl ku kä thiek ë käŋ ë pinynhom ë thäät yiic.

Në ye mɛn ke tɔŋë Sino-US ee cë rɔt loi në ye mɛn, ke wuɔk cë yök ke tɔŋë China atɔ̈ ke cë riääk ku cë riääk. Në ye mɛn, yeŋa bë tɔŋ de wëu ke China ku US tiam në thök? Acïï yic riɛl ba wɛ̈tde thöl në thëm de mëën de wëu ke Sino-US jɔɔk në 2018.

Yeŋö ye tɔŋ de tajiir cë rɔt loi në ye mɛn në panë Amerïka yic?

Në runë 2018, ke akutnhom de Trump, man ye bɛ̈ny de US në ye thaa kënë, acï tɔŋ ë ɣɔɔc ë käŋ jɔɔk në China, ku ka cï bɛ̈n dït apɛi në thɛɛr ke akutnhom de Biden. Ku na yïn ya, ke run ke dhorou cï lɔ, ke panë America akëc thök në thök ë thök ë thök, ku ka cï yök ke nɔŋ kä juëc cï riääk, kärɛc, ku thök ë thök ë thök ë thök. Tɔŋ de tajiir de US acï kä lik riɔ̈ɔ̈k tënë China, ku kä cï riääk tënë America ë rot acï dït apɛi awär kä ye kɔc ke America thɔ̈ɔ̈ŋ, ku kën acï rot nyuɔɔth apɛi në kä cï keek lueel yiic.

Kë tueŋ, kɔc ke thiɛɛth ke America aacï naŋ kë cïk yök në pïïrden yic. Në tɔŋ de tajiir yic ëbɛ̈n, ke tajiir ke China ke bɛ̈i kɔ̈k acï röt juak në thökde yic, ku ka lëu bï ya lueel lɔn nadë ke tɔŋ ee dït apɛi. Ke cie thök ë tɔŋ ë ɣɔɔc ë käŋ ë bɛ̈ɛ̈i kɔ̈k yiic, ke lööŋ ke China ë ɣɔɔc ë käŋ ë bɛ̈ɛ̈i kɔ̈k yiic acï luɔi looi në thɛɛr lik yiic apɛi. Në riɛl de määth ku gɛ̈ɛ̈r de käŋ kenë ɣän ke luɔi ku dhɔ̈l cït mɛn de RCEP, Ajuɛɛr de Belt ku Road, ku bɛ̈i ke BRICS, China acï lac looi në thök de ɣɔɔc de käŋ kenë paan de America, ku acï lɔ tueŋ në dhöl ëbɛ̈n, ke ɣɔɔc de käŋ në bɛ̈i kɔ̈k yiic ŋoot ke lɔ tueŋ në ruɔ̈ɔ̈n thok ëbɛ̈n. Kä cï keek yök në akutnhom yic aye nyuɔɔth lɔn bï käŋ ë China ɣaac wei ɣet tën 25 trillion yuan ruon 2024, ku wëu cï döŋ piny ë ɣɔɔc abï wär 1 trillion US dollars, ku kën acie kën dït ë ɣɔɔc ë China ë rot, ku ëya dɛ̈t ë ɣɔɔc ë käŋ ë pinynhom. Në ye tɔŋ de tajiir kënë yic, në baŋ tök, ke kɔc ke America aye tïŋ ke tɔ̈den në tajiir ke China ke bɛ̈i kɔ̈k yiic ke cë lɔ piny apɛi. Në ye mɛn, ke yökë ke tajiir ke China atɔ̈ ke cë lɔ tueŋ, ke kɔc ke thiɛtha ke America acë riɔ̈ɔ̈c, ku riɔ̈ɔ̈c de nhom ku tɔŋ cë kek yök ee kë cë rɔt loi.

Kë de rou, ee cë pïïr de kɔc ke America thöl në thɛ̈ny ku ka ril yic bë thɛ̈ny piny, ku yenë ka cë kɔc ke America rac apɛi. Tɔŋ de tajiir cë rɔt loi në Trump ku raan cë bɛ̈n në ye cök Biden kenë China ee cë rɔt loi në kë cenë kɔc ke tajiir cë kek waar në ye mɛn në panë America. Na cɔk paan de America ya kony apɛi në luɔi ku yïknhial de käŋ në Mexico, India, Vietnam ku bɛ̈i kɔ̈k yiic ago käŋ ya waar në China, ke kä thiekiic ke yïknhial de käŋ në kee bɛ̈ikë yiic aye röt gɛɛi apɛi në gɛ̈th ke China. Në yic, ke ŋɔ̈ɔ̈th de panë Amerïka në gɛ̈r de käŋ në bɛ̈i kɔ̈k yiic në India, Vietnam ku Mexico acï thɔ̈ɔ̈ŋ rac apɛi. China ë tɔ̈ ke cë thök në tɔŋ ë ɣɔɔc ë käŋ ë tɔ̈ në America yic. Në ye mɛn, ke wëu cë kek tääu në kɔc ke America yiic në thää yiic ku në thää kɔ̈k yiic në kä ye kek ɣaac wei në China yic aye kek tääu në kɔc ke America yiic, ku ka cï bɛ̈n ya töŋ de kä ye wëu tääu në kɔc nhïïm në bɛ̈i ke America yiic. Thɛɛr ɣɔn cenë akut de Trump tɔŋ de tajiir jɔɔk në China, ëya dɛ̈t ɣɔn cenë tuany ë COVID-19 bɛ̈n, ke thööŋ de wëu ke US ee cë lɔ nhial amääth, ku këriɛ̈ɛ̈c ëbɛ̈n ee cë lɔ ke juak rɔt. Na cɔk akuma de US lööŋ riliic apɛi ke gël de käŋ ya tääu cït man de wëu juëc ke ɣööc, ke wëu ke ɣööc akëc ɣet të tɔ̈ kek thïn. Kɔc ke America atɔ̈ keke nɔŋ kë cë kek yök në ye mɛn, ku wël juïc cë kek luel ku cë kek yɔŋ në akuma de US yic acie thök. Kë cï bɛ̈n bei thïn kën akëc akuma de US thɔ̈ɔ̈ŋ.

Kë de diäk, ee dhöl ë dhöl ë pïïr de kɔc ke US acï bɛ̈n nyuɔɔth, ku dhöl ë pïïr de kɔc ë ɣööc de käŋ acï bɛ̈n ya tɔ̈ ke cë riääk. Töŋ de kä cï akuma de US ke wïc bï tɔŋ de tajiir jɔɔk ee bï kɔc ë luɔi ë käŋ dhuɔ̈k ciëën paan de America ku bïk käŋ ë ɣɔɔc ë käŋ ë US bɛɛr ril. Ku na yïn ya, ke kë wääc ke yeen acï rot looi. Të tïŋë yen në kë cï bɛ̈n bei në run thiɔ̈k ke dhorou yiic wën cïnë paan de America tɔŋ de tajiir jɔɔk, ke ka cie ɣön ë ɣɔɔc de käŋ ëya dɛ̈t këc dhuk paan de America, ku ëcï thök de ɣön ë ɣɔɔc de käŋ ë paan de America ëya dɛ̈t riɔ̈ɔ̈k. Ajuɛɛr de tɛ̈ŋ de käke cirkat ke pinynhom cï yïk në kämpänïïth ke America acï riääk. Tɛ̈ bï yïn kɔc kɔ̈k ë ɣön ë ɣɔɔc yök ee thaar dɔm ku acïï lëu bï piath ku wëu ë ɣön ë ɣɔɔc ë thɛɛr yök. Ku ëya dɛ̈t, kë cïï ŋic cï bɛ̈i në tɔŋ de tajiir yic acï akuut juëc ke America cɔk gɛ̈i në lööŋ cïmën de tɛ̈ɛ̈u de wëu ku dït de käŋ, ku kën acï pïïr de thɛɛr bääric ë pïïr de tajiir riɔ̈ɔ̈k. Cïmën de, kämpänïïth juëc ke America aye röt gɛɛi në kä ye kek bɛ̈i bei në China në käŋ yiic, kämpänï ke käŋ, ku jɔl ya käjuëc kɔ̈k. China yenë kee paan ë cak kä juëc ke käke telepun. Tɔŋ de tajiir acï ye looi ke rilic apɛi tënë kämpänïïth thiääk kenë America bïk kä tɔ̈u thïn yök, ku juak wëu ku gël luɔi de käŋ. Apple, në nyooth, ee tɔ̈ ke nɔŋ kë cë yök në thää ke thää ke thää. Tɔŋ de tajiir acï ɣön ë ɣɔɔc de käŋ ë bɛ̈ɛ̈i kɔ̈k yiic gël në bɛ̈i ke America yiic, ku kën acï thök de ɣön ë ɣɔɔc de käŋ ë US cɔk bɔ̈ bei në tɔŋ de ɣɔɔc yic.

Kë de ŋuan, ee lɔn cenë panë America thök në thök de jam kenë China ku ka cë bɛ̈n ya tɔ̈ ke cë thök në thök. Thɛɛr ɣɔn cenë China bɛ̈n mat në WTO yic në ruön de 2001, ke paan de America acï lac luui në kë ye cɔl thööŋ de käŋ në ɣööc de Sino-US yic ago China ya gël ku bï käŋ ya tääu piny në ɣän juëc yiic, cïmën de wïc bïk RMB ya thɔ̈ɔ̈ŋ ku jɔl ya bïk China ya thiëëc bïk paan de America kuɔny bïk kärɛc ke wëu ya nyaai. Ku na yïn ya, ke thɛɛr thɛɛr, ke lööŋ ke US aake dït apɛi ku ka cïï lëu bïk luui, ku lööŋ ë yic aake lik, ku käpath ëke yök kek në China aake dït apɛi. Ku na yïn ya, ke ruön de 2018, ke akutnhom de Trump acï thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë China, ku them bï pïïr de China gël në thök ë ɣɔɔc. Në tɔŋ ë ɣɔɔc ë käŋ cök, ke akutnhom de Trump ku akutnhom de Biden, acï tɔŋ de teknologï ku tɔŋ de wëu jɔɔk ëya dɛ̈t tënë China, ku kuanykë ku gëlkë akuut ke teknologï ke China në pinynhom. Në ye mɛn ke ajuɛrë gël de kɔc cë kek dɔm në panë America në China yic alëu bë luel ke ye ajuɛr cïï yic ril, ku ka cë thɔ̈ɔ̈r në thɔ̈ɔ̈r. Acïn kë cï döŋ ke thööŋ. Në thökde, ke tɔŋ ku tɔŋ töŋ lëu bï paan de America looi në China ee tɔŋ de kɔc ku tɔŋ de jɔŋrac, ku keek aaye keek gël ëya dɛ̈t tök tök në lööŋ ke China cïn visa. Në ye mɛn, ke run juïc cë lɔ ke tɔŋë tajiir, tɔŋë teknologï, tɔŋë wëu, ku tɔŋë kɔc ëbɛ̈n, ke akuma de US acï yök ke cë lɔ në tɔŋë yic ku bë ya tɔŋë cë rɔt waar të nɔŋ yen China.

Yeŋö ye tɔŋ de teknologï cë rɔt loi në ye mɛn?

Në ruön de 2018, ɣɔn cenë akuma de US tɔŋ de tajiir jɔɔk në China, ke ka cï tɔŋ de teknologï bɛ̈n jɔɔk ku mɛ̈ɛ̈të röt kenë kɔcken ëke tɔ̈ kenë yen agokë akuut ke teknologï ke China gël në pinynhom ëbɛ̈n. Tɔŋ ë teknologï cï paan America jɔɔk në tɔŋ de China acï run juëc tëëk në run kaa dhetem yiic, ku ka ŋoot ke lɔ tueŋ, ku dhöl ë yïknhial de teknologï de China akëc kɔ̈ɔ̈c, ku ka ŋoot ke lɔ tueŋ ku dït apɛi. Në ye mɛn, ke yïknhial de teknologï de America ë rot acï riääk apɛi.

Kë tueŋ, ë pïïr de kɔc ke America acï thök. Në kë cenë panë America lööŋ tääu në ye mɛn në biänë China, ke bɛ̈i ke rou acïï lëu bïk jam në biänë science ku teknologï. Në baŋ tök, acï dhɔ̈l ë cak ku käk ë tajiir ë akuma de China ku akutnhïïm ke tajiir cɔk bɔ̈ nhial, ku looi kä juëc ë dhɔ̈l ë cak ë käŋ ë China në ɣän kedhiɛ. Në ye mɛn ke panë America atɔ̈ ke cë riääk në kë cenë China yök ke nɔŋ kë cë rɔt waar në ye mɛn. Run ke 20 cï lɔ, ke paan de America acï naŋ käjuëc ëke cï kek ya looi në teknologï yic në China, ku në ye akäl käk yiic, ke China acï käjuëc ëke cï kek ya yök në teknologï yic ya yök ku ka cï paan de America bɛ̈n ya tiaam në käjuëc ke teknologï yiic. Në ye akäl käk yiic, ke cie ɣän lik ke thök ë thök ë thök, United States aŋot ke muk kä puɔth keen ëke tɔ̈ thïn, ku thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë China acï keek rek në teknologï de China. Acie paan de America yetök yen cïï lëu bï thɔ̈ɔ̈ŋ ke China në ɣän cït man de gɔtɔr dït, yïŋ de riäth wïïr, mac, ku riäth yam ke riɛl, ku agut cï ɣän ke riäth nhial, man yenë tɔ̈ ke ye kë dït apɛi në pinynhom, acï China dɔm. Në thɛɛr ke chip yiic wën yenë paan de America tɔ̈ tueŋ thïn, ke cie chip lik tɔ̈ nhial ŋoot ke nɔŋ kë puɔth, ke chip kɔ̈k tɔ̈ ciɛɛl ku tɔ̈ piiny ku ɣɔ̈ɔ̈c de käŋ aye lac mac në China. Agut cï Boston Dynamics, man cï thɔ̈ɔ̈r ë thɔ̈ɔ̈r ë thɔ̈ɔ̈r looi në run juëc yiic, acï lac thɔ̈ɔ̈r në thɔ̈ɔ̈r ë thɔ̈ɔ̈r ë Yushu ë China. China ku America atɔ̈ në tɔŋë yic në biänë ŋïc ë käŋ, ku në bɔ̈ de DeepSeek, ke pïïr ee rɔt waar në dhöl cë rɔt juak në pïïr de China yic.

Kë de rou, ee jäl de kɔc ŋic käŋ ku kɔc ŋic käŋ në panë America ee cë rɔt juak në ye mɛn. Cï man ŋic wuɔk ëbɛ̈n, ke pïïr de panë Amerïka ee tɔ̈ ke cë rɔt loi në kë cenë panë America ya tɔ̈ ke ye panë cë tɔ̈ në pinynhom ëbɛ̈n në run ke thiɛ̈r ku tök cë lɔ. Kɔc ŋic käŋ në pinynhom ëbɛ̈n aacï bɛ̈n paan de America ku looikë kä juëc apɛi në pïïr de kɔc ke America yiic. Në ke yiic, ke mïth ke thukul ke China, kɔc ŋic käŋ ke China ku America, ku kɔc ŋic käŋ ke China ku America aacï luɔi puɔth looi ku kek aye kɔc tɔ̈ tueŋ në akut de kɔc ŋic käŋ ku teknologï de America yic. Ku na yïn ya, ke run lik cï tëëk yiic, ke tɔŋ de thiɛɛth në paan de America acï lɔ nhial, ku ciɛɛŋ de kɔc acï bɛ̈n riääk apɛi, ku tɔŋ de kɔc në kaam de raan ɣer kenë raan col acï bɛ̈n dït apɛi. Në ye mɛn, ke kɔc ke China, agut cë mïïth ke thukul ke China, kɔc ke China ku kɔc ke rïthäc ke China-America, acë kek yök ke nɔŋ kë cë kek yök në ye mɛn në panë America. Kë dït ëya, ee bïk dhɔ̈l ke pïïr de kɔc ŋic käŋ ku pïïr de kɔc ŋic käŋ ya gël në kaam de China ku America, ke kɔc ke thiɛɛth ke America akëc lööŋ ke pïïr de kɔc ke America ya gël në China, ku ka cï dhɔ̈l ke pïïr de kɔc ŋic käŋ ya gël në kaam de China ku America. Akuma de US acï mïth ke thukul ke China, kɔc nyic käŋ ke China ku kɔc ke China-American ku kɔc ŋic käŋ ku kɔc ke atëët nɔŋ ciɛɛŋ de China gël ëya dɛ̈t ku gël keek bïk cïï tɔ̈u në ɣän thiekiic ke akuma de US ku cirka, ku gël ëya dɛ̈t kuɛ̈nden ku luɔiden në America. Kä kɔ̈k ke science ku yïknhial de käŋ aye mïth ke thukul nɔŋ ciɛɛŋ de China gël bïk cïï kuen, ku kä juëc thiekiic ke rïthäc de science ku ɣän ke tëët ku ɣän ke piööc acie liepthok tënë mïth ke thukul ke China ku kɔc ke China ku kɔc ke China-American. Mïth ke thukul ke China ku jɔl ya kɔc ke China ku jɔl ya kɔc ke China-Amerika atɔ̈ keke nɔŋ kë cë kek riɔ̈ɔ̈c në piööcden, luɔiden ku pïïrden në panë Amerïka. Në run cë lɔ, ke mïïth juïc ke thukul ke China ku kɔc ke China ku kɔc ke China-America ku kɔc ke ŋiɛc luɔi acë lɔc bïk jäl në panë America ku lɔkë në ɣän ke pinynhom kedhiɛ. Në ke yiic, ke kɔc kɔ̈k ŋic käŋ acïk lɔc bïk dhuk China bïk lɔ luui në bɛ̈iken yiic. Cïmën de, raan ŋic käŋ cɔl Yin Zhiyao, man ye raan ë bääny ku ye raan ë bääny de akutnhom de Shanghai Advanced Micro-Semiconductor Equipment Co., Ltd., cï dhuk paan de China në ruön de 2004 bï ɣön ë luɔi jɔɔk, acï thɛɛr lueel lɔn nadë ke run kaa 40 cï tëëk yiic, ke paan de America acï käjuëc ke 10 ë käŋ ë pinynhom ëbɛ̈n looi ku %7. acï keek looi në mïth ke thukul ke China, ku 80% agut cï 90% de kɔc ŋic käŋ acï dhuk China ku acïk luɔi thiekic looi në ɣän juëc yiic. Aköl ë thööŋ de thɔ̈ɔ̈r ëbɛ̈n, nyooth cï lueel në bɛ̈nyŋaknhom Yin Zhiyao ee tɔ̈ ke ye nyuɔɔth ëya dɛ̈t në pïïr de kɔc cï ŋiɛ̈c luui në paan de America. Cït man cenë ye lueel në wël cë kek yök në thukulic de Stanford në panë America, ke kɔc ke China cë bɛ̈n bei në panë America acë lɔ nhial në 900 agut cë 2,621 në kaam de runë 2010 ku 2021. Cɛɛth cë looi në akutë lööŋ ke panë America ee ye nyuɔɔth cë man adɛ̈ ke kɔc juïc ke 1,300 ke paanë America, ke 61% ke kek aŋot ëke wïc bïk jäl në panë America yic. Kä cï kek yök aye nyuɔɔth lɔn na cɔk paan de America ya ŋoot ke nɔŋ kɔc juëc ŋic käŋ në pinynhom, ke ciin de kɔc ŋic käŋ në pinynhom ëbɛ̈n ee lɔ ke juak rot, ku ciin de kɔc ŋic käŋ në pinynhom ëbɛ̈n ëke ye kɔc ke China ee tɔ̈ ke cë thök në paan de America.

Kë de diäk, ee tɔ̈ ke ye akutnhom de teknologï de US acï akuma de US gël apɛi. Ɣɔn cenë US tɔŋ de teknologï gɔl në China, ke tɛ̈k-tɛ̈k de luɔi në kaam de China ku US në pïïr de chip yic ee tɔ̈ ke cë ŋic apɛi, ee, US yenë kee mukthuul në dhöl benë käŋ ya cak ku looi käŋ, ku China yenëka ye ɣön ë ɣɔɔc dït apɛi de kɔc ye käŋ ɣɔɔc në pinynhom tënë cirka de chip de US. Ku na yïn ya, ke tɔŋ de teknologï ëcï looi në US kenë China acï ye dhöl kënë riɔ̈ɔ̈k. Në kë bïk pïïr de China gël, ke US acï lööŋ tääu cït mɛn de yïŋ de ɣön thiin koor nɔŋ päny dït ku gël bï kä dït ke chips ya ɣaac wei në China. Kë cï rot looi kënë acie China cɔk lui apath, bï rot gël, ku bï rot gël në pïïr de chip yic, ku acï ɣön ë ɣɔɔc dït de China tek yic ëbɛ̈n tënë ɣön ë ɣɔɔc de chip de US, ku ëcï akuut ke chip ke US cɔk cïn kë tɔ̈ ke keek ku ëcï thök ë ɣön ë ɣɔɔc de China. Na cɔk akuut ke chip ke US ya naŋ chips dït ëke tɔ̈ tueŋ në teknologï de China yic, në kë cenë kɔc juëc ëke ɣɔɔc kek në ɣön ë ɣɔɔc de China yic, ke kë ye cɔl chips dït apɛi ke America acï wëuken määr ku ka lëu bïk ya kä ke dhɛ̈ŋ ëya. Në ye mɛn cenë panë America tɔŋë teknologï gɔl në China, ke akutnhom de teknologï de China, man ye nyuɔɔth në akutnhom de chip, acie tɔ̈ ke cïn kë cë yök në tɔŋ dït yic, ku ka cë bɛ̈n ya ril ku ril. China ee chips ë rot looi në ɣän kedhiɛ, agut cï ɣän ciɛɛl, ɣän tɔ̈ nhial ku ɣän tɔ̈ piiny, akëc käk wïc kek në ɣööc de käŋ yiic yök apɛi, ku ka cï yök ke dït apɛi në ɣööc de käŋ yiic në ruɔ̈ɔ̈nic. Në ruön de 2024, ke kä cïke ɣaac wei në China acï wëu juëc apɛi tëëk në yuan, ku kën acï pinynhom gɔ̈i. Në thööŋ, wëu ë yök tënë akutnhom de chip ku akutnhïïm juëc ke chip looi në America acï lɔ piny apɛi, acï yök ke cï riääk apɛi, ku acïn kë cï yök në yïknhial de käŋ. Kä cï yök aye nyuɔɔth lɔnadɛ̈ ke Intel, akutnhom ŋic apɛi de chip në Amerïka, acï wëu yök në ruɔ̈ɔ̈nic në 2023, ku wëu cïke yök në ruɔ̈ɔ̈nic aye 14.00%, ku wëu cïke yök në ruɔ̈ɔ̈nic aye 1.689 billion, ku wëu cïke yök në ruɔ̈ɔ̈nic aye 78.92%. Në ruön de rou de 2024, ke wëu ke Intel aake ye wëu ke US$12.833, ku ë ruɔ̈ɔ̈n ë ruɔ̈ɔ̈n ë 0.90%; ë määr ë mɛ̈ɛ̈cde acï yök ke ye $1.610 mïlïön, ku thööŋë yen ke määr ë määl ë 1.5 mïlïön ë thää thöŋ ë 2023. Në thää ë diäk ë ruön 2024, wëu cï Intel yök aake ye $13.284 mïlïön, ë thää ë ruɔ̈n ë thää ë 6.17%; ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë thök ë 5702.36%. Në nyooth dɛ̈t, Qualcomm, akut dɛ̈t ye käŋ looi në paan de America, acï ɣön ë ɣɔɔc de China määr në jɔ̈k de run 2023 në kë cenë paan de America lööŋ ke ɣööc de käŋ tääu tueŋ, ku China yenë kee kën ë yök në 60% de wëuken. Qualcomm acï wëu yök në thää ke rou ke 2023 acï lɔ piny në 52% në ruɔ̈ɔ̈n-në-ruɔ̈ɔ̈n, ku tɛ̈ɛ̈u ë thök ë akököl në run cï lɔ. Intel ku Qualcomm aa thöŋ kek käk, ku Nvidia ku AMD aacïï thöŋ. Aye kä thiik ke cirka de chip de US në yemɛɛn. Tɔŋ de teknologï cï akuma de US jɔɔk acï keek cɔk määr në ɣön ë ɣɔɔc de China, ku kën acï määr ë ɣön ë määl ku määr ë dhöl ë pïïrden ë pïïr. Tɔŋ ë teknologï ë cë thɔ̈ɔ̈r në panë America kenë China ee cë riääk ë China yök ke cë riääk, ku riääk cë rɔt loi në akuut ke teknologï ke America ee cë tïŋ në kɔc nyïn.

Yeŋö ye tɔŋ de wëu cë rɔt loi në ye mɛn në panë Amerïka yic?

Në ajuɛrë gël de tɔŋë China yic në ajuɛrë America yic, ke tɔŋë wëu ee kë rac apɛi bë tɔŋë kɔc thɔ̈ɔ̈r. Paan de America acï wïc bï tɔŋ de wëu jɔɔk tënë China, bï ɣööt ke China rac, bï RMB thöl, ku bï ɣön ë ɣɔɔc de käŋ de China gël, ago kë wïc yök bï pïïr de China gël ke ŋoot ke yök käŋ ke China.

Në kë cenë dhöl ë liɛ̈p de wëu ke RMB ë ɣön ë määc ë tɔ̈ në dhöl ë thää lik yiic ku akuma de China acï ɣön ë määc ril looi, ke ɣön ë määc de China alëu bï ya lueel ke cïï lëu bï ya gël. Në ye mɛn ke pïïr de kɔc ke America në wëu ke tɔŋë China ee cë thök apɛi, ku agut cë dhɔ̈l juïc ke ye kë cë rɔt waar ëbɛ̈n në kë cë thɔ̈ɔ̈ŋ ke kɔc ke America. Panë Amerïka alëu bë luel ke cë rɔt nɔ̈k në cök.

Në thɛɛr ke ɣööc de piny dït apɛi në China, kɔc aacï tïŋ lɔnadɛ̈ ke United States aŋot ke juak käke ɣööt ke ɣööt ke China në kë ye cɔl akutnhïïm ke wëu ke pinynhom ye keek mac, themkë bïk ɣän wec wec ku bïk käny looi tënë kämpänïïth ke ɣööt ke China. Ku na yïn ya, ke akuma de China acï thɔ̈ɔ̈ŋ wënthɛɛr ke thuŋ de ɣööt ku piny acï lööŋ juëc bɛ̈n tääu në thɛɛr ɣɔn cenë thuŋ de ɣööt lɔ nhial. Në ke yiic, kämpänïïth kɔ̈k dït ke ɣööt ku piny aacï keek pëën bïk cïï lɔ aɣeer në käny ku kuɛɛr kɔ̈k, ku kën acï lööny piny de thuŋ de ɣööt ke China gël në kë de käny cï keek dɔm në bɛ̈i kɔ̈k peei yiic. Cïmën de, ago ɣööc de käŋ ke China ya cɔk thök, në baŋ tök, ke paan de United States acï käjuëc cï kek ya thiëëc yiic në ɣööc de käŋ ke China yic ku bïï wël cïï path bï kek ya lueel ago kämpänïïth ke China cï kek gɔ̈t në ɣööc de käŋ yiic ya cɔk thök, ku kän acï ɣööc de käŋ cɔl A-share ya cɔk lɔ piny. Në baŋ dɛ̈t, paan de America, në akuut kɔ̈k ke thööŋ de käŋ yiic ye mac në paan de America, acï wël juëc cie yith bɛ̈n lueel ëke ye wëu ke China, kämpänïïth ke China ku jɔl ya thuŋ de käŋ thɔ̈ɔ̈ŋ, ku themkë bïk kɔc ke pinynhom ëbɛ̈n thɔ̈ɔ̈r bïk jäl në thuŋ de käŋ de China yic. Ku na yïn ya, ke luɔi dït ë pïïr de China, man yenë pïïr töŋ tɔ̈ në pinynhom, acï lööŋ ke US cɔk thök ë pïïr de A-share. Në ye thaa kënë yic, ke ɣön ë ɣɔɔc de A-share ee dït apɛi ku ka nɔŋ kɔc juëc ë ɣön ë ɣɔɔc. Në ye mɛn ke lööŋ ke Sima Zhao ke US aye kek ŋic në kɔc kedhiɛ. Në ye mɛn, ke thëm cenë US them bë ɣön ë ɣɔɔc de A-share thöl në luɔi ku ka cïï lëu bë tiɛ̈m. China A-share ë ɣön ë ɣɔɔc aŋot ke lui në dhöl ë lööŋ ku dhöl ë nhomlääu cït mɛn tɔ̈ yen në dhöl ë pïïrde yic ku dhöl ë pïïrde yic.

Kë dït ë wïc ë bɛ̈ɛ̈i ke America në tɔŋ de wëu ë China yic ee bïk RMB gël në wëu ril yiic, ago wëu ke China dɔm ku bïk käŋ ke China yök. Paan de America ee gam ke të cenë wëu ke ɣööc tääu nhial ku cak wëu ke dollar, ke ka lëu bïk wëu ke pinynhom ëbɛ̈n, agut cë China, ya tääu në panë America. Në ye mɛn, ke gɔl në pɛië diäk runë 2022, ke panë America ee cë dhöl yam benë wëu ke ɣööc ya tääu në ye mɛn. Na cɔk ya tɔ̈ ke thɛɛr lik ëke cï kek tääu në wëu yiic ke RMB, ke ka cïn kë cïk yök në pïïr de wëu ke China yiic. Kë cï bɛ̈n bei thïn, akutnhom de wëu acï wëu juëc apɛi tääu në wëu yiic, cï paan de America puɔ̈l bï wëu tääu nhial në ciin de 6% në run kaa rou, ku looi kë yam cï tääu nhial në akököl de wëu cï tääu në akutnhom de wëu yiic. Naa cak tɔ̈u ke thök de wëu ke RMB cï thök në 17% në thɛɛr ke tɔŋ de wëu ke Federal Reserve ku wëu ril ke dollar, kë këc United States thɔ̈ɔ̈ŋ ee, të thööŋë yen ke wëu kɔ̈k ke pinynhom, ke wëu ke RMB aŋot ke ye bäny tɔ̈u ke cïï rot waar. Kë cë kɔc rac nhïïm apɛi në panë America ee cë man adɛ̈ ke wëu ke China akëc bɛ̈n jäl në panë America yic, ku ka cë wëu ke pinynhom ëbɛ̈n dɔm agokë lɔ thïn, ku në run cë lɔ, ke China ee töŋ de bɛ̈i cë wëu ke bɛ̈i kɔ̈k dɔm. China ee ɣɔ̈ɔ̈c dït apɛi, tɔ̈u de thiɛɛth tɔ̈u, yïŋ de käŋ, kä juëc lëu bïk röt looi, ku juɛ̈k-juɛ̈k de cökpiny ku juɛ̈k-juɛ̈k de ɣän ke tajiir acï China cɔk dït apɛi tënë kɔc ke pinynhom. Në ye mɛn, ke China acie tɔ̈ ke cïï United States kuanycök në tɛ̈ɛ̈u ë wëu në wëu yiic, ku ka cï wëu tääu në dhöl dɛ̈t peei yic kenë panë America. Tɛ̈n ë pïïr de China, lööŋ ke wëu ke China, ku lööŋ ke wëu ke China akëc röt waar në thɛɛr juëc ke pïïr de kɔc ke America ku lööŋ ril ke wëu ke dollar.

Në ye akäl käk yiic, ke wëu ril acïï lëu bïk ya rëër. Në runë 2024, ke panë America ee cë dhöl benë wëu ke ɣööc ya tääu në ye mɛn, ku yenë ka cenë panë America tääu në riääk yic. Na cë panë America thök në thök de wëu ku ŋoot ke muk wëu juïc ke ɣööc, ke dhöl dït benë wëu ke ɣööc ya tääu në ye mɛn abë yen cɔk rilic tënë akuut ke America ku akuma de America bïk thök në ye mɛn. Tääu ë akuma de US ke ye nyooth. Wëu ke akuma de US ëmɛn aye wëu juëc apɛi yök në wëu ke 35 trillion. Në ye mɛn ke akuma de US adhil wëu ke 2 trillions ke US dollars tääu në wëu ke ɣön ë määl yic në ruɔ̈nic, ku wëu ke akuma US ë ruɔ̈nic ëbɛ̈n aye wëu ke 4 trillion ë US ë ruɔ̈nic. Kä juëc ë wëu ë ɣön ë määl acï tɔ̈ ke ye kë cïï akuma de US ku akuut ke America ye gël, ku këya, thök ë ɣön ë määl abï ya kë cïn kuɔɔny tënë akutnhom de wëu. Ku na yïn ya, ke Fed aŋot ke ŋoot ke cë wëu ke ɣööc tääu piny, ke wëu ril ke dollar abï jäl në thɛɛrken yiic, ku wëu ke pinynhom abë bɛ̈n bei në panë America në ciin dïït yic, ku yenë ka bë wëu ke panë America cɔk thök. Na cï wëu ke dollar thök, ke bääny de dollar acïï lëu bï bɛɛr dhukciɛ̈ɛ̈n, ku thëm de panë America bï pinynhom ya yök në dhöl benë wëu ke dollar ya cak abï yic riɛl bï ya looi.

Alëu bë luel cë man adɛ̈ ke tɔŋë wëu cë rɔt loi në panë America kenë China ee nɔŋ kë rɛɛc cë rɔt loi në ye mɛn në panë America, ku tɔŋ cë rɔt loi në panë America abë rɔt juak në pïïr de panë America yic.